🖤به بهانه آسمانی شدن همسرم

🔰گذری متفاوت برعالَم برزخ (۱۶) 

🔶موضوع : روزنه ای برای دوری از عذاب قبر

✍#هادی_سروش

 
🔵 خدای دنیا خدای رحمان و رحیم است و همو خدای قبر و قیامت است.
در دعای پیامبرآمده :
"یا رحمن الدنیا و الاخره و رحیمها"
پس در آنجا غلبه با "رحمن ورحیم" خواهدبود.

براین اساسِ عقلی و استدلالی روشن ، حتما خدای مهربان برای برون رفت از عذاب قبر راهکاری ارائه نموده که بسیار کارساز است .

امام صادق(ع)فرمود:
"پیامبر بر بالین محتضرمی آیدومنزل او در بهشت را نشانش میدهد..راوی میگوید ازحضرت پرسیدم پس عذاب؟فرمود: مومن عذابی ندارد.؛هیهات ما علی المومنین منها شئ.(بحار ۱۹۶/۶)

مشکل اینجاست که به مومن بودن خود اطمینان صددرصدی نداریم!

🔵نکات مهم این بحث:

✅ ۱ ) باید روزنه ی امید را در باطن و دل خود مهیا سازیم وباخود ببریم . 
گاهی؛کار خوب، گاهی؛عبادت مخفی و مخلصانه، گاهی؛دستگیری های مهم و مخفیانه و.. خصوصا دل به رحمت الهیه داشتن از اموری است که میتواند در نهان آدمی روزنه ای بسوی آرامش در جهان برزخ شود. 

توضیح مطلب چنین است ؛
برخلاف آنچه به اذهان ساده میرسد ودر کتابهانوشتند،ریشه این عذاب هاازبیرون نیست،بلکه؛عذاب قبر از ذات و هویت خودِانسان است ، یعنی در واقع همه آن عذابها امروز به شکل شهوت و غضب و مکر و حسد و ظلم در باطل انسان تبهکار موجود است و همه اینهادر همین نشئه دنیا با اوست که به مجردمرگ و ورود به قبرهمه اینها ظاهر میشود.

به تعبیر استادم علامه حسن زاده آملی؛ انسان در آن سرا ، میهمان داشته های خویشتن است واخلاق واعمال اوست که به صورتهای مختلف مار و عقرب و آتش و ..برایش مجسم میشود.
 
ازحرفهای اصولیِ حکیم متاله صدرالمتالهین است که؛ "عذاب چیزی بیرون از خود میت نیست."
(ر.ک؛الشواهدالربوبیه و الاسفار)

✅ ۲ )در نکته بالا به این نتیجه رسیدیم ؛قبر و برزخ، انعکاس باطن ماست.
نکته دقیق وعمیقی دراینجاست؛طبق احادیث نوعِ عذاب های برزخ مانند؛ فشار قبر وتنهایی ووحشت قبراست.
حال؛اگرکسی بتوانددرزندگی دنیایی خود از "قلب گشاده" که از آن به "شرح صدر" تعبیر میشود،بهرمند باشد،یعنی؛دارای"دل پرظرفیت" باشد وبا مهر ومحبت وخیرخواهی برای دیگران باشد،حتما از عذاب قبر درامنیت است.

آنانکه دلهای بی ظرفیت و تنگ که مملو از کینه و حسد وبی مهری و تندخوئی هستند، در قبر همین بی ظرفیتی ها ظهور میکند و "تنگنای قبر"میشود.

ویاآنانکه با قدم ویازبان خودباعث تاریکی زندگی دیگران ویا تاریکی جامعه میشوند و مانع از رفاه وآرامش مردمان میشوند ویاباعث خاموشی چرخ زندگی کسی میشوند؛اینان در قبر گرفتار عذاب برزخی بنام "تاریکی قبر"میشوند.

همانطوریکه اگر کسی باعث تنهایی یک فردی در زندگی، یا در اقتصاد، یا در اجتماع بوسیله شایعه سازی وپرونده سازی شود، درقبرگرفتارعذاب برزخ بنام "تنهایی قبر" میشود.

وهمانطوریکه آنکه زبانش دردنیامانندمار و عقرب بوده در قبر گرفتار مار وعقرب میشودویااخلاقش مانندگرگ وسگ وحشی است گرفتارگرگ و سگ میشود.

ونیز اگر کسی موقعیت های مثبت را اززیر پای کسی ظالمانه بکشد،در برزخ گرفتارعذاب "سرازیری وسقوط قبر" میشود. 

✅ ۳ ) باید از اموری که موجبات عذاب قبر را زمینه سازی میکند، جداً دوری جست؛
🔺بیشترین چیزی که میتواند به عذاب قبر منتهی شود؛طبق بیان امام علی(ع) اموری است مانند بی موالاتی درطهارت ونجاست، وفتنه انگیزی بین مردم  بوسیله زبان، وحرکتهای ناروا با همسر.(علل الشرائع/۳۰۹)

🔺درحدیث دیگری؛ یاری نکردن مظلوم باعث عذاب قبر میشود.
درروایتی آمده؛یکی ازعالمان بنی‌اسرائیل ازدنیا رفت و فشار قبر بر او وارد شد چرا که او از کنار مظلومی گذشته بود و او را یاری نکرده بود.(ثواب الاعمال/۱۱۱)

✅ ۴ )دراین موضوع، اموری شمرده شده که مانع از عذاب قبرمیشوند.
برخی ازآن امورچنین روایت شده؛

🔺 پیامبر(ص)فرمود؛زیادصلوات بفرستید؛ زیراصلوات تبدیل به نوری در قبر میشودوبرزخ را روشن میکند؛ أکثروا الصلاةعلی فان الصلاةعلی نور فی القبر..»(مستدرک الوسائل ۳۳۵/۵)

‌🔺پیامبر(ص)به امیرالمومنین(ع)فرمود:
"به 'شیعیانت' بشارت ده که در لحظه مرگ حسرتی نخواهید داشت و از وحشت قبر در امنیت هستید و در قیامت محزون نخواهید بود ؛ -یا علی ابشر وبشر فلیس علی شیعتک..الوحشة فی القبور.."(بحار۱۹۸/۷)

🔺امام باقر(ع)فرمود:«هركه ركوع نمازش راكامل انجام دهد،هيچ ترس ووحشتى در قبر به سراغش نمى‌آيد؛-مَن أتمَّ رُكوعهُ لم تَدخله وحشةٌ في قبرِه»(ثواب الأعمال/۵۵۱ )

🔺امام رضا(ع) فرمود: «خواندن نماز شب وهفتاد باراستغفرالله گفتن،موجب ایمنی ازعذاب قبرمیشود».(مستدرک۳۳۱/۶)

🔺دوری ازعذاب قبرراازخداخواستن ؛
دعای هرصبح وشب امام صادق:
"اللهم إِنی أعوذ بک من عذاب القبرومن ضیق القبرومن ضَغطة القبر"(مکارم الاخلاق/۱۲۷)

🔺زبان شکرداشتن؛
حمدایضئ لنابه ظلمات القبر
(دعای ۱صحیفه)

ادامه دارد..

https://t.me/sorooshmarefat

🖤به بهانه آسمانی شدن همسرم و اهداء ثواب این نوشته ها به روح با اخلاق او

🔰گذری متفاوت برعالَم برزخ(۱۷)

✍#هادی_سروش

🔶موضوع : پاک شدن روح در برزخ 

🟢این روایت را ملاحظه کنید؛
امام کاظم‌(ع) به عیادت بیماری تشریف بردند و همراهان آن بیماری از حضرت موسی بن جعفر(ع) تقاضا نمودند تامرگ را توصیف نماید . و ایشان فرمود:
"مرگ جایگاه پاک شدن و خالص شدن است ؛ الموت هو المصفاة"

🔻به نکات این موضوع بذل عنایت کنید؛

✅ ۱ ) مرگ پوسیدن و در زمین پراکنده شدن نیست.
مرگ چیدن میوه رسیده و پر آبی است که بوسیله باغبان انجام میشود.
واین چیدن توسط خدای حکیم برای هدفی بالاتراست. و میتواند آن هدف "پاکی و تعالی و آمادگی بقاء همیشگیِ انسان" باشد.

✅ ۲ ) اگرچه برزخ جایگاه پاک شدن است ، اما متاسفانه برای یگ گروه؛ پاکی و خلاصی وجود ندارد و آنان "ظالمین" هستند.
درقرآن به صراحت رحمت را شامل طیبین‌ میداند؛ "الذین تتوفاهم الملائکه طیبین".(نحل/۳۲) 
و مقصود از "طیب" ؛ پاکی از "ظلم" است بدلیلِ آیه ۹۷ سوره نساء ؛ "الذین تتوفاهم‌الملائکه ظالمی انفسهم"
و آنانکه آغشته به "ظلم" باشند براساس آیه ۹۳ انعام؛ مرگِ سخت و برزخ بسیار پر عذابی دارند ؛
"اذ الظالمون فی غمرات الموت و الملائکه باسطوا ایدیهم اخرجواانفسکم"

پس در نتیجه ؛ آنان که مدت عمرشان  آلوده به ظلم نشده باشند ، چه بسا ناپاکی های دیگرشان در برزخ قابل پاک شدن و ترمیم باشد انشالله .

✅ ۳ ) مقدار زمان و جایگاه برزخ برای پاک شدن و یا خالص شدن ، به مقدار رسوخ زشتی و معاصی در روح انسان برمیگرددکه چه مقدار باطن آدمی آلوده شده باشد.
علامه طباطبائی میگوید:
"از رفتار آدمی یک هیئت و صورت  نفسانی سعادت یا شقاوت ایجاد میشود که دارای لذت و یا درد خواهد بود و در صورتی که آن رفتار خوب و یا بد ،تکرار شود، ملکه راسخه ایجادشده و نفس آن را قبول کرده و بانفس خواهد بود." (المیزان ۱۸۳/۱)

✅ ۴ ) پاکی و خلوص نفس از دیدگاه فیلسوفانه ، چنین است :
درعالَم برزخ ؛ خودِ "نفس" که روح آدمی است بعنوان کسی که در ایجاد صورتهای زشت برای خودش به عنوان "علت فاعلی" دخیل بوده است ، اما چون همین روح  از سوی دیگر دارای برخی ازخوبیها هم درمدت عمر خود دردنیا بوده، با فضل الهی؛ مشغولِ به ترمیم سازی ملکوتی شده و خود را به پاکی میرساند .

✅ ۵) در پاکسازی و خلوص روح در برزخ ، کار فقط بدست خود روح انسان به تنهایی نیست ، و گاهی اصلا انسان ، به تنهایی توانایی چنین پاکسازی و طهارت برزخی را برای خود ندارد.

دراینجاست که "وسائط فیض" که فرشتگان و‌اهلبیت (علیهم السلام) هستند، دخالت بسیار مهم و نقش بی بدیلی خواهند داشت.
پیامبر(ص) وعترت (ع) بعنوان شفیعان موثر بر عالَم برزخ سیطره و اشراف دارندو درنتیجه در زوال آن صورت های کریهه و هیئات شقیه که بر روح مومنی نشسته ، وساطت میکنند والبته وساطت آنان مورد قبول قرار گرفته و روح آن انسان مستعد ، پاک میشود.و این همان، شفاعت است.
انشالله در قسمت های بعدی میگوییم که؛ شفاعت را بایدازاینجابوسیله ارتباط خالصانه با ائمه معصومین (ع) با خودبه برزخ وقبر،بُرد.

✅ ۶ ) اصل این مطلب که برای پاکی و طهارت روح در برزخ ، عنایتی از بیرون شامل حال نفس میشود ، مورد تایید جناب فیلسوف بزرگ ابن سینا قرار دارد که میگوید:
"هر نفسی که توانائی قبول فیض را دارد. اما اگر قبول فیض برای آن نفس امکان پذیر نباشد،دراینجا به او از خارج امدادگری میشود. والبته اگر امکان قریب داشته باشد ونفس بتواند آنچه از ذات خودش میجوشد بهرمند شود، قطعااز ناحیه خودش مستفیض میشود.
پس نفوس غیر مستکمله ، در صورت مفارقت از بدن، مُکمّلات دارند."
(ر.ک : کتاب التعلیقات/۱۳۶ و ۲۳۸ )

✅ ۷) همانطوریکه همه ما نتایج توسل و شفاعت "وسائط فیض" که ائمه اطهار هستند را در دنیای خود لمس کرده و چشیده ایم‌، در عالَم برزخ هم حتما خواهیم چشید انشالله 
و مهم این است عنایات آنان به مومنان در آن عالَم نزدیکتر است تا عنایاتشان در دنیا،چون ارواح در طبقه ی  بالای طبیعت ودنیا قرار دارند،که عالَم مثال و برزخ است،وآن عالَم برزخ در همسایگیِ عالم‌ عقل است که موطن حضور اهلبیت (ع) و وسائط فیض است.پس تاثیر آنان و قبول ارواح هم نزدیکتر وبهترخواهد بود. (ر.ک:التعلیقات ابن سینا/۳۱۶)

✅ ۸ ) با توجه به تحلیلی که ملاحظه فرمودید؛در برزخ و قبر، روح انسان درمسیرپاک شدن است.
پس؛ عذاب قبر لزوماً اختصاص به فاسقان و کافران نداشته باشد، وشامل برخی مومنان هم میشودتاازپاکی بهرمندشوند.

رسول اكرم (ص) فرمود: «فشار قبر براى مۆمن كفّاره نعمت‏هایى است كه تباه كرده است . ؛ - ضَغْطَةُ القَبرِ لِلْمۆمِنِ كَفّارةٌ لِما كانَ مِنْهُ مِنْ تَضْییعِ النِّعَمِ»(علل الشرائع/۳۰۹)

پس در واقع؛اداء دِین و پاکی مومنان از مسیر سختی های برزخ میگذرد.

ادامه دارد...

https://t.me/sorooshmarefat

🖤به بهانه آسمانی شدن همسرم و اهداء ثواب این نوشته ها به روح با اخلاق او

🔰گذری متفاوت برعالَم برزخ(۱۸)

✍#هادی_سروش

🔶موضوع:نقطه پیدایش نعمتهادربرزخ

در اینکه ارواح انسانهای مومن پس از مرگ ، در بهشت برزخی استقرار میگیرد ، شبهه و بحثی نیست . 
ابوبصیر میگوید ؛ از حضرت امام صادق (ع) پرسیدم  ارواح مومنان بعد از مرگ کجا هستند؟
امام فرمود : " در بهشت هستند در صورت وشکلی مانند صورتهای ظاهری شان در دنیا  ؛ - فی روضه کهیئه الاجساد"  (فروع کافی ۳ ص ۲۴۵)

🔹نکاتی از این بحث را تقدیم دارم :

✅ ۱ ) در مورد نعمتهای بهشت برزخی در قرآن سوره واقعه به چهار چیز اشاره شده است که ارواح مومنان بهرمندند؛

الف)سلام مِن اَصحابِ یَمین = که اشاره به ارتباط فرشتگان و خوبان دارد.
ب) فَرَوْحٌ =  راحتی و آسایش 
ج) وَرَيْحَانٌ = رزق و روزی مستمر 
د) وَجَنَّتُ نَعِيمٍ = بهشت پر از نعمت 

✅ ۲ ) سوال اینجاست این بهشت و نعمت های آن که در عالَم قبر به مومنان عرضه میشود ، از کجا ساخته شده و ریشه میگیرد؟
تشریح سوال بالا به این شکل است ؛
آیا بهشت و نعمت های آن که در سوره واقعه آمده ؛ با اراده روحِ شخصِ صالح موجود میشود ویا از بیرون ترتیب یافته است و تقدیم او میشود؟
اگر از ناحیه خود اوست ، تمثل اخلاق و باورها شخص است؟

✅ ۳ ) قبل بررسی سوال بالا ، این مطلب را تقدیم دارم :
در "قیامت" نعمت های بهشتی با اراده آدمی ، موجود میشود. یعنی وقتی مومنی در قیامت وارد بهشت شد ، به او گفته میشود هر چه میخواهی اراده کن و آن چه مورد علاقه توست موجود میشود ، به تعبیر قرآن یک ذکر "سبحانک اللهم " میگوید و نعمت مورد علاقه اش را تحویل میگیرد:
"دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ" (یونس/۱۰)

در حدیث است : نامه از سوی خدا به بهشتی میرسد که نوشته شده ؛ 
"از حی قیوم به حی قیوم  .. آنچه اراده کنی برایت موجود میشود..  ؛ 
- مِنَ الْحَیِّ الْقَیُّومِ الّذی لا یَمُوتُ اِلَی الْحَیِّ الْقَیُّومِ الّذی لا یَمُوتُ، اَمّا بَعْدُ فَاِنّی اَقُولُ لِلشَّیءِ کُنْ فَیَکُونُ وَ قَدَ جَعَلْتُکَ تَقولُ لِلشَّیءِ ..."(علم الیقین فیض)

شیخ و استادبزرگوارم در بحث های عرفان یعنی علامه حسن زاده آملی در کتاب "عیون مسائل النفس" بخوبی این حدیث را شرح نموده اند (ر.ک؛ عین ۴۹)

✅ ۴ ) بازگردیم به سوال ؛
سوال این بود ؛ آیا روح مومن در برزخ نسبت به "روح و ریحان" که رزق و روزی بهشتی است ، چنین قدرتی را دارد که خودش به اذن الهی بوجود آورد؟

در این مورد ، حقیر در نصوص و احادیث  مربوط به برزخ و عالَم قبر چیزی نیافته ام که روح مومن در برزخ بتواند آنچه دوست دارد را ، لباس وجود بپوشاند و از او بهره ببرد.

اما به گمان این قلم ، تا حدودی خواسته های مومن در قبر و برزخ ، محقق میشود. 
دلیل بر این مدعا میتواند از چند راه بدست آید :

📌یکم‌؛
"عالَم برزخ" نمونه ای و تصویری کوچک از واقعیات قیامت است ؛ 
رسول الله (ص) فرمود :
"قبر گلستانی از بهشت و حفره ای از آتش جهنم است ؛ القبر روضه من ریاض الجنه او حفرة من حفرالنيران"

پس همانطوریکه در قیامت ، "اراده" انسان موثر است در برزخ هم که یک نمونه ای ازقیامت است،اراده انسان موثر است وروح مومن درآنجامیتواند به خواسته هایی دست پیدا کند .

📌دوم ؛
درآیات قرآن تبیث شده که روح مومن را فرشتگان تا برپایی قیامت همراهی میکنند. که ما در نوشتارهای قبل به آن تصریح نمودیم؛نشان از خدمت رسانی فرشتگان به مومنان در تحقق خواسته هایش خواهدبود.

📌سوم؛
واقعیتی در کار است که هم شرع و هم عقل آن را تایید میکند و آن این است که ؛
نعمت های بهشت برزخی در عالَم قبر که به مومنان میرسد ، همان اعمال و اخلاق و خواسته های آنان است که به صورتهای زیبا و واقعی مجسم شده و به خدمت صاحبان خود شرفیاب میشوند و روح مومن را در نعمت و شعف و شادی قرار میدهند.
که این موضوع در نوشته های قبلی به اثبات رسید.

بخشی از همین اخلاق این انسان سفر کرده به برزخ؛ نیت های بسیار بزرگ و نورانی است که موفق به انجام آن در عمرش نشده و جزو اخلاق و باورهای او بوده ، خوب ؛ قطعی است که برکات آن خواسته ها و نیت هائی که در دنیا داشته و به آنها نرسیده ، در بهشت برزخی ، به او میرسد و برایش متمثل میشود .
ما این بحث مهم را در آینده با عنوان "تکامل برزخی" تقدیم میکنیم.

📌چهارم ؛
شاید این توانایی روح مومن در بهشت برزخی که به خواسته های مثبتش در عالَم قبر دست پیدا میکند ، یکی از درجات او باشد که خدا به عنوان "کرامت" به او عنایت کرده است ؛
سخن جالب اموات از آن عالَم به خانواده خود چنین است که " ای کاش میدانستید که خدا به ما مقام 'کریم' بودن عنایت کرده" :
قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ . بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ (یس /۲۷).

ادامه دارد..

https://t.me/sorooshmarefat