چرا ۲۳ ذی‌القعده روز زیارتی امام رضا(ع) است؟ / هادی سروش

چرا ۲۳ ذی‌القعده روز زیارتی امام رضا(ع) است؟

بزرگان دینی ما سفارش بسیاری بر زیارت عتبات عالیات و حرمین شریفین امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س) شده است. چه خوب است که زیارت آن حضرت در چهارچوب این قاعده کلی در ساعت‌های خاص مانند ثلث آخر شب، قبل از اذان صبح، بین الطلوعین، شب جمعه و ... که مؤثرتر است، انجام شود. با این حال رفتن به زیارت آن حضرت در این زمان‌های خاص تأکید شده است.

به گزارش ایسنا، باید در نظر داشت که روزهای خاصی نیز وجود دارد که زیارت قبور امامان(ع) تاکید شده است، در باب امام رضا (ع) چند روز ویژه مانند ولادت، شهادت، بیست و سوم و بیست و پنجم ذی القعده، ماه رمضان و ماه رجب سفارش شده است.

بر همین اساس حجت‌الاسلام والمسلمین هادی سروش – استاد حوزه و دانشگاه- در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: اهمیت زیارت ائمه اطهار، به ویژه امام رضا(ع)، در دین شیعه مورد تأکید قرار گرفته است. زیارت قبور مطهره امامان، وظیفه‌ای شیعی و تعهدی است که بر عهده شیعیان است و در روایتی از امام صادق علیه‌السلام به آن اشاره شده است. زیارت امام رضا(ع) در میان دیگر زیارت‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد و در زمان‌های مختلف، سفارش و تأکید بر آن شده است.

وی گفت: از جمله روزهای مهم برای زیارت امام رضا(ع)، روز ۲۳ ماه ذی‌القعده است که علمای شیعه بر اهمیت آن تأکید کرده‌اند. در این روز، چه کسانی در مشهد حضور دارند و چه کسانی در دوردست، باید برنامه‌ریزی کنند تا حتماً به زیارت امام رضا(ع) بروند. همچنین، روز یازدهم ذی‌القعده، که روز میلاد امام رضا(ع) است، و روز بیست و سوم ذی‌القعده، که احتمالاً روز شهادت امام است، از روزهای مهم برای زیارت محسوب می‌شوند. سید بن طاووس در کتاب «اقبال» به توصیه علمای شیعه درباره زیارت در این روزها اشاره کرده است.

این استاد اخلاق یادآور شد: علاوه بر این، روز ۲۵ ذی‌القعده، که دو روز پس از روز بیست و سوم است، و روز ششم ماه رمضان، که روز ولایت عهدی امام رضا(ع) بوده، و اول ماه رجب، که از روزهای زیارتی امام رضا(ع) ذکر شده، از دیگر روزهای مناسب برای زیارت امام هشتم است. علت تکرار تأکید بر زیارت در این روزها، احتمالاً به دلیل اهمیت تاریخی و اعتقادی آن‌ها است، چرا که در تاریخ نقل شده است که روز بیست و سوم ذی‌القعده، روز شهادت امام رضا(ع) است.

وی گفت:مبنای توصیه‌های مربوط به زیارت، روایات و آثار علمای دین است که بر اهمیت و فضیلت زیارت امام رضا(ع) تأکید دارند. این توصیه‌ها، نشان‌دهنده ارتباط عمیق شیعه با امامان و به‌ویژه امام رضا(ع) است. دلیل اصلی این تأکید، پذیرش امامت امام رضا(ع) و پیروی از سلسله امامت شیعه است که شامل امامان بعدی نیز می‌شود، و این اعتقاد، در کنار تثبیت جایگاه امام هشتم در دل شیعیان، به تقویت هویت شیعه اثناعشری کمک می‌کند.

سروش یادآور شد: در نتیجه، زیارت امام رضا(ع) نه تنها یک وظیفه دینی بلکه یک تعهد اعتقادی است که به تقویت ایمان، تثبیت اعتقاد به امامت دوازده امام و پیوند معنوی شیعیان با امامان کمک می‌کند. آرزو داریم که خداوند توفیق زیارت امام هشتم را به همه شیعیان و ارادتمندان ایشان عنایت فرماید.

انتهای پیام

• چهارشنبه/ ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ / ۱۴:۰۸
• دسته‌بندی: دین و اندیشه
• کد خبر: 1404023122718
• خبرنگار : 71461

برچسب‌ها

• امام رضا (ع)
• روز زیارتی امام رضا(ع)
• 23 ذی‌القعده شب زیارتی امام رضا(ع)
• حجت‌الاسلام سروش
• زیارت ائمه(ع)

• خط مشی

علمی و دانشگاهی

• علم
• پژوهش
• فناوری
• جهاد دانشگاهی
• هوش مصنوعی
• آموزش
• صنفی،فرهنگی‌ودانشجویی
• دانش‌بنیان‌ها
• پیشرفت

نرم‌افزار تحریریهٔ نستوه

© 2025 Iranian Students' News Agency. All rights reserved

تاملی در سفر حضرت آیت الله جوادی آملی به عراق/ یادداشت استاد هادی سروش

تاملی در سفر حضرت آیت الله جوادی آملی به عراق/ یادداشت استاد هادی سروش

انتشار :‌ یکشنبه ۲۸ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۳:۲۱

شفقنا- حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در یادداشتی اینگونه اورده است: «بازگشت حضرت استاد آیت الله جوادی آملی از سفر پر توفیق عتبات عالیات را گرامی داشته و صادقانه عرضه می داریم ؛ «سلام علیکم طبتم» (زمر /۴۳) سلام بر شما! گوارایتان باد.

حالات معنوی حضرت استاد در این سفر مبارک یک تجربه و شهود شخصی است که در دسترس و قضاوت دیگران قرار نمی گیرد، اما آنچه بازتاب این سفر معنوی و وَلَوی در جامعه شد در سه بخش مهم قرار دارد که جای توجه و تامل می رود؛ اول: زیارت متواضعانه و عارفانه یک فیلسوف و فقیه در بدو ورود به حرم حضرت امیرالمومنین (ع)‌ بود که دنیا؛ نشستن و خم شدن و بوسیدنِ عتبه مبارکه درب ورودی حرم مطهر را شاهد بود.

اینجانب خود ، تاثیر مثبت و معنویِ آن را در افراد مختلفی از اساتید گرانقدر حوزه و دانشگاه تا افراد عادی شاهد بودم. دوم: ملاقات صمیمانه و ارزشمند حضرت استاد با مرجعیت اعلا شیعه در عراق حضرت آیت الله سیستانی نقطه عطفی در تاریخ معاصر قرار گرفت. نفسِ این ملاقات و نحوه جلوس این دو بزرگوار – که یکی چهره ای شاخص در فقه و اصول ، و دیگری یک چهره شناخته شده در عرضه علوم ربوبی بود- ؛ در خور توجه است. سوم: جلسه عمومی حضرت استاد در درالعلم حضرت آیت الله العظمی خویی (ره) با اساتید و فضلاء حوزه علمیه نجف از نمادهای شاخص این سفر است. اضافه بر کثرت جمعیت ، اشتیاق طلاب و فضلاء برای دیدار با حضرت استاد و تهیه گزارش تصویری توسط آنان؛ نشان از نام آیت الله جوادی آملی برای کرانه های حوزه نجف است.

امیدواریم برکات آشکار و پنهان این سفر در جامعه دینی و خصوصا در حوزه های علمیه محسوس و محفوظ باشد. در پایان به عنوان یکی از شاگردان «معظم له» از همکاری دفتر حضرت آیت الله سیستانی در نجف و قم، و نیز مدیریت عتبات مقدسه، و نیز صدیق گرامی و استاد محترم آیت الله زاده؛ (حاج آقا مرتضی جوادی آملی) تشکر کرده و دعاگویشان هستیم.»

• برچسب ها
• بازگشت آیت الله جوادی آملی از عراق
• سفر آیت الله جوادی آملی به عتبات عالیات
• هادی سروش

اخبار مرتبط

تصاویر: سخنرانی حضرت آیت الله جوادی آملی در جمع مسئولین و...

تصاویری از وداع حضرت آیت الله جوادی آملی با مرقد امیرالمومنین...

تاکید حضرت آیت الله جوادی آملی بر اهتمام حوزه علمیه نجف...

حضرت آیت الله جوادی آملی در دارالعلم امام خوئی: باید با...

حضرت آیت الله جوادی آملی: نجف، چراغ راه علم است /...

حضرت آیت الله جوادی آملی در دارالعلم نجف اشرف

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

پیامک‌های تذکر حجاب نه شرعی است و نه قانونی/ استاد هادی سروش

​​​​

پیامک‌های تذکر حجاب نه شرعی است و نه قانونی/ استاد هادی سروش

• اردیبهشت ۲۳, ۱۴۰۴

🔴 در رابطه با ارسال پیام به تلفن همراه اشخاص باید توجه شود زیرا در حیطه حریم خصوصی افراد است و باید از نظر حقوقی، بررسی شود که آیا ارسال اینگونه پیام‌ها با حقوق شهروندی افراد سازگار است یا خیر؟

🔴 این موضوع از دو حالت خارج نیست؛ یا توصیه شرعی و فقهی است که در دامنه امر به معروف و نهی از منکر قرار می‌گیرد، و یا در راستای ترویج و تبلیغ قانون قرار دارد

🔴 امر به معروف و نهی از منکر هم باید تاثیرگذار باشد و هم ایجاد مفسده دیگری نکند، این دو مورد را فقها در کتاب‌های خود تصریح کرده اند

🔴 کسانی که این پیام را صادر و ارسال می‌کنند حتما باید اشخاص تعریف شده ای از نظر جایگاه حقوقی و قانونی باشند، البته با شرایط؛ در غیر اینصورت این گونه پیام‌ها ورود به حریم خصوصی افراد است و قانون و شرع اینها را نمی‌پذیرد

🔴 استاد مطهری در بحران‌های که بعضی از متشرعین و متدین که داعیه امربه معروف و نهی از منکر داشتند کارهای تندی با این عنوان انجام می‌دادند، استاد مطهری متذکر می-شدند که ای کاش شما امر معروف و نهی از منکر نمی‌کردید

🔴 اگر امر معروف و نهی از منکر در جایگاه خودش قرار نگیرد و در شرایط غیر ضرور استفاده شود، حتما به دین آسیب می‌زند؛ این اتفاق اول ایجاد دین گریزی می‌کند و اگر ادامه پیدا کند تبدیل به دین ستیزی خواهد شد

🔴 در کشور ما پایبند به قانون هستیم، قانونی که به مجلس اجازه می‌دهد قانون گذاری کند، قانونی که به شورای نگهبان اجازه می‌دهد قانون را بررسی کند، همان قانون به شورای عالی امنیت ملی اجازه می‌دهد در مواردی که خطرهای بزرگ امنیتی کشور را تهدید می‌کند، حتی جلوی ابلاغ و اجرای قانون را بگیرد

پیامک‌های تذکر حجاب نه شرعی است و نه قانونی/ استاد هادی سروش

اندیشه ما- دردسرهای قانون عفاف وحجاب همچنان ادامه دارد. «مسعود پزشکیان» رئیس جمهوری کشورمان اواسط اسفند ماه صراحتا اعلام کرد که این قانون قابلیت اجرا ندارد. پزشکیان تاکید کرد که «در مقابل مردم نخواهم ایستاد.» دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز مانع ابلاغ قانون عفاف و حجاب شده است؛ ما یکباره سر و کله پیامک حجاب به زنان از اصفهان پیدا شد و آرام آرام به تهران رسید تا بار دیگر حجاب تبدیل به یکی از موضوعات داغ کشور شود.
استاد حوزه علمیه و دین پژوه در گفت و گو با روزنامه «مردم سالاری» تاکید می‌کند که گرچه نمی‌توان نیت خوانی کرد که ارسال کنندگان پیامک‌های تذکر حجاب چه نیتی دارند، اما اگر امر به معروف و نهی از منکر است ، مطابق با شرع نیست. اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق با قانون نیست. حجت الاسلام سروش همچنین معتقد بود کسانی که این پیام را صادر و ارسال می‌کنند حتما باید اشخاص تعریف شده ای از نظر جایگاه حقوقی و قانونی باشند؛ در غیر اینصورت این گونه پیام‌ها ورود به حریم خصوصی افراد است و قانون و شرع اینها را نمی‌پذیرد.
وی در این گفت وگو به شرایط امربه معروف و نهی از منکر نیز پرداخت و اشاره ای نیز به رعایت و پایبندی بر قانون داشت. مشروح این گفت وگو را در ادامه بخوانید:
حجت الاسلام و المسلمین «هادی سروش» استاد حوزه علمیه و دین پژوه در گفت وگو با مردم سالاری با اشاره به اینکه در رابطه با حجاب مسئله پیچیده ای وجود ندارد، گفت: هم حکم شرعی معلوم است، هم قانون و نظریه کارشناسان.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه در رابطه با پیامک‌های تذکر حجاب باید دید که از چه مبدأی، با چه محتوایی و برای چه کسانی ارسال می‌شود، گفت: در رابطه با ارسال پیام به تلفن همراه اشخاص باید توجه شود زیرا در حیطه حریم خصوصی افراد است و باید از نظر حقوقی، بررسی شود که آیا ارسال اینگونه پیام‌ها با حقوق شهروندی افراد سازگار است یا خیر؟
این مدرس حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه موضوع دوم محتوای پیام است، خاطر نشان کرد: این موضوع از دو حالت خارج نیست؛ یا توصیه شرعی و فقهی است که در دامنه امر به معروف و نهی از منکر قرار می‌گیرد، و یا در راستای ترویج و تبلیغ قانون قرار دارد.
وی با بیان اینکه اگر این پیام‌ها محتوای شرعی و یا فقهی داشته باشند، یعنی امر به معروف و نهی از منکر اتفاق افتاده است، افزود: امربه معروف و نهی از منکر دارای شرایطی است، همه فقه‌ها نیز بر این شرایط متفق هستند. وی با تاکید بر اینکه از جمله این شرایط، تاثیر امر به معروف و نهی از منکر روی شخص است، گفت: اگر تاثیری داشته باشد آن موقع می‌تواند شکل بگیرد، لازم به ذکر است که امر به معروف و نهی از منکر هم باید تاثیرگذار باشد و هم ایجاد مفسده دیگری نکند، این دو مورد را فقه‌ها در کتاب‌های خود تصریح کرده اند.
حجت الاسلام سروش افزود: اینکه محتوای پیام مربوط به مسائل فقهی و شرعی باشد، طبیعتا مربوط به حوزه‌های علمیه می‌شود.
این استاد حوزه علمیه و دین پژوه با اشاره به اینکه اما اگر محتوای پیام در راستای قانون باشد، اول باید این موضوع به قانون تبدیل شده باشد، گفت: یعنی مرحله قانون گذاری و سپردن قانون به مبادی اجرا طی شده باشد.
وی با اشاره به اینکه حتی اگر موضوعی تبدیل به قانون شده باشد و به عنوان یک مسئله ی قانونی پیام برای شهروندان ارسال می‌شود باید مبدأ پیام باید روشن باشد؛ گفت: مانند تخلفات راهنمایی و رانندگی و پیام‌های که برای رانندگان ارسال می‌شود، مبدأ پیام روشن است، محتوای پیام هم معلوم است، به شخصی هم ابلاغ می‌شود که قانون را انجام نداده است.
حجت الاسلام سروش با بیان اینکه در رابطه با حجاب، باید دید که اولا این پیام از کدام مبدا ارسال می‌شود و محتوای پیام چیست؟ گفت: آیا مسئله شرعی است که شرایطی دارد، یا قانونی است که باید دید این قانون به مرحله اجرا رسیده است یا خیر.
وی خاطر نشان کرد: گاهی پیامک‌های تذکر حجاب به افرادی ارسال می‌شود که اصلا در وسیله نقلیه آنها بی حجابی شکل نگرفته است یا در مکانی که اعلام شده حضور نداشته‌اند. این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه اگر تمام مراحل قبل هم به درست طی شده باشد، باز هم نمی‌شود پیام را به صورت انبوه و بدون حساب و کتاب ارسال و با اعصاب مردم بازی کرد؛ گفت: گاهی فرد دریافت کنند پیام باحجاب بوده یا اصلا مرد بوده است.
حجت الاسلام سروش با اشاره به اینکه طبیعتا پیام‌هایی که در حکومت دینی و در یک نظام قانونمند ارسال می‌شود باید مراحلی که عرض کردم در آن با دقت بررسی شود، گفت: کسانی که این پیام را صادر و ارسال می‌کنند حتما باید اشخاص تعریف شده ای از نظر جایگاه حقوقی و قانونی باشند، البته با شرایط؛ در غیر اینصورت این گونه پیام‌ها ورود به حریم خصوصی افراد است و قانون و شرع اینها را نمی‌پذیرد.
این استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه امر به معروف و نهی از منکر اگر در چارچوب مشخص خودش از نظر فقهی قرار نگیرد، طبیعتا بی تاثیر خواهد بود: گفت: چون از منظر دین و شرع این اتفاق نشات نگرفته است، بدبینی جامعه را به دنبال دارد.
وی خاطر نشان کرد: استاد مطهری در بحران‌های که بعضی از متشرعین و متدین که داعیه امربه معروف و نهی از منکر داشتند کارهای تندی با این عنوان انجام می‌دادند، استاد مطهری متذکر می-شدند که ای کاش شما امر معروف و نهی از منکر نمی‌کردید.
این استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه متفکر بزرگ اسلامی آیت الله مطهری معتقد بودند که امر به معروف و نهی از منکر مظلوم است، گفت: اگر امر معروف و نهی از منکر در جایگاه خودش قرار نگیرد و در شرایط غیر ضرور استفاده شود، حتما به دین آسیب می‌زند؛ این اتفاق اول ایجاد دین گریزی می‌کند و اگر ادامه پیدا کند تبدیل به دین ستیزی خواهد شد.
حجت الاسلام سروش تاکید کرد: اینها مسائلی نیست که ما بگویم یک روحانی، یک استاد حوزه، یک فقیه این نظرها را دارد، اصل این مطالب در متون فقهی ما آمده و محققین و متفکرین اسلامی در حوزه‌های علمیه این مطالب را مطرح کرده‌اند. وی در پاسخ به این سوال که ارسال کنندگان این پیام‌ها چه نیتی دارند، گفت: نمی‌توانیم نیت خوانی کنیم که افراد با چه نیتی این موارد را دنبال می‌کنند، اما اگر امر به معروف و نهی از منکر است مطابق با شرع نیست، اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق با قانون نیست. این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه این رفتار و این عملکرد در هیچ کجای دنیای امروز قبول نیست، گفت: در کشور ما پایبند به قانون هستیم، قانونی که به مجلس اجازه می‌دهد قانون گذاری کند، قانونی که به شورای نگهبان اجازه می‌دهد قانون را بررسی کند، همان قانون به شورای عالی امنیت ملی اجازه می‌دهد در مواردی که خطرهای بزرگ امنیتی کشور را تهدید می‌کند، حتی جلوی ابلاغ و اجرای قانون را بگیرد. وی با اشاره به اینکه «همان قانون به ولی فقیه اجازه داده است که ولایت مطلقه داشته باشد»، افزود: ولی فقیه در مواردی که تشخیص می‌دهد با نظر و مشورت کارشناسان به این نتیجه می‌رسد که یک قانون می‌تواند شعاع منفی امنیتی برای کشور داشته باشد و می‌تواند جلوی آن قانون راابزارک اندیشه ما تصویر

پيامک‌های تذکر حجاب نه شرعی است و نه قانونی

حجت‌الاسلام سروش در گفت‌وگو با «مردم سالاری» تشريح کرد

پيامک‌های تذکر حجاب نه شرعی است و نه قانونی

به گزارش مر‌دم سالاری آنلاین، استاد حوزه علميه و دين پژوه در گفت و گو با روزنامه «مردم سالاري» تاکيد مي‌کند که گرچه نمي‌توان نيت خواني کرد که ارسال کنندگان پيامک‌هاي تذکر حجاب چه نيتي دارند، اما اگر امر به معروف و نهي از منکر است، مطابق با شرع نيست. اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق با قانون نيست. حجت الاسلام سروش همچنين معتقد بود کساني که اين پيام را صادر و ارسال مي‌کنند حتما بايد اشخاص تعريف شده­اي از نظر جايگاه حقوقي و قانوني باشند؛ در غير اينصورت اين گونه پيام‌ها ورود به حريم خصوصي افراد است و قانون و شرع اينها را نمي‌پذيرد.
وي در اين گفت وگو به شرايط امربه معروف و نهي از منکر نيز پرداخت و اشاره­اي نيز به رعايت و پايبندي بر قانون داشت. مشروح اين گفت وگو را در ادامه بخوانيد:

حجت الاسلام و المسلمين «هادي سروش» استاد حوزه علميه و دين پژوه در گفت وگو بامردم سالاري با اشاره به اينکه در رابطه با حجاب مسئله پيچيده اي وجود ندارد، گفت: هم حکم شرعي معلوم است، هم قانون و نظريه کارشناسان.

اين استاد حوزه علميه با اشاره به اينکه در رابطه با پيامک‌هاي تذکر حجاب بايد ديد که ازچه مبدأي، با چه محتوايي و براي چه کساني ارسال مي‌شود، گفت: در رابطه با ارسال پيام به تلفن همراه اشخاص بايد توجه شود زيرا در حيطه حريم خصوصي افراد است و بايد از نظر حقوقي، بررسي شود که آيا ارسال اينگونه پيام‌ها با حقوق شهروندي افراد سازگاراست يا خير؟

اين مدرس حوزه و دانشگاه با تاکيد بر اينکه موضوع دوم محتواي پيام است، خاطر نشان کرد: اين موضوع از دو حالت خارج نيست؛ يا توصيه شرعي و فقهي است که در دامنه امربه معروف و نهي از منکر قرار مي‌گيرد، و يا در راستاي ترويج و تبليغ قانون قرار دارد.

وي با بيان اينکه اگر اين پيام‌ها محتواي شرعي و يا فقهي داشته باشند، يعني امر به معروف و نهي از منکر اتفاق افتاده است، افزود: امربه معروف و نهي از منکر داراي شرايطي است، همه فقه‌ها نيز بر اين شرايط متفق هستند. وي با تاکيد بر اينکه از جمله اين شرايط، تاثير امر به معروف و نهي از منکر روي شخص است، گفت: اگر تاثيري داشته باشد آن موقع مي‌تواند شکل بگيرد، لازم به ذکر است که امر به معروف و نهي از منکر هم بايد تاثيرگذار باشد و هم ايجاد مفسده ديگري نکند، اين دو مورد را فقه‌ها در کتاب‌هاي خود تصريح کرده اند.

حجت الاسلام سروش افزود: اينکه محتواي پيام مربوط به مسائل فقهي و شرعي باشد، طبيعتا مربوط به حوزه‌هاي علميه مي‌شود.

اين استاد حوزه علميه و دين پژوه با اشاره به اينکه اما اگر محتواي پيام در راستاي قانون باشد، اول بايد اين موضوع به قانون تبديل شده باشد، گفت: يعني مرحله قانون گذاري وسپردن قانون به مبادي اجرا طي شده باشد.

وي با اشاره به اينکه حتي اگر موضوعي تبديل به قانون شده باشد و به عنوان يک مسئله ي قانوني پيام براي شهروندان ارسال مي‌شود بايد مبدأ پيام بايد روشن باشد؛ گفت: مانند تخلفات راهنمايي و رانندگي و پيام‌هاي که براي رانندگان ارسال مي‌شود، مبدأ پيام روشناست، محتواي پيام هم معلوم است، به شخصي هم ابلاغ مي‌شود که قانون را انجام نداده است.

حجت الاسلام سروش با بيان اينکه در رابطه با حجاب، بايد ديد که اولا اين پيام از کدام مبدا ارسال مي‌شود و محتواي پيام چيست؟ گفت: آيا مسئله شرعي است که شرايطي دارد، يا قانوني است که بايد ديد اين قانون به مرحله اجرا رسيده است يا خير.

وي خاطر نشان کرد: گاهي پيامک‌هاي تذکر حجاب به افرادي ارسال مي‌شود که اصلا در وسيله نقليه آنها بي حجابي شکل نگرفته است يا در مکاني که اعلام شده حضور نداشته‌اند. اين استاد حوزه علميه با اشاره به اينکه اگر تمام مراحل قبل هم به درست طي شده باشد، باز هم نمي‌شود پيام را به صورت انبوه و بدون حساب و کتاب ارسال و با اعصاب مردم بازي کرد؛ گفت: گاهي فرد دريافت کنند پيام باحجاب بوده يا اصلا مرد بوده است.

حجت الاسلام سروش با اشاره به اينکه طبيعتا پيام‌هايي که در حکومت ديني و در يک نظام قانونمند ارسال مي‌شود بايد مراحلي که عرض کردم در آن با دقت بررسي شود، گفت: کساني که اين پيام را صادر و ارسال مي‌کنند حتما بايد اشخاص تعريف شده اي از نظرجايگاه حقوقي و قانوني باشند، البته با شرايط؛ در غير اينصورت اين گونه پيام‌ها ورود به حريم خصوصي افراد است و قانون و شرع اينها را نمي‌پذيرد.

اين استاد حوزه علميه با تاکيد بر اينکه امر به معروف و نهي از منکر اگر در چارچوب مشخص خودش از نظر فقهي قرار نگيرد، طبيعتا بي تاثير خواهد بود: گفت: چون از منظر دين و شرع اين اتفاق نشات نگرفته است، بدبيني جامعه را به دنبال دارد.

وي خاطر نشان کرد: استاد مطهري در بحران‌هاي که بعضي از متشرعين و متدين که داعيه امربه معروف و نهي از منکر داشتند و کارهاي تندي با اين عنوان انجام مي‌دادند، استادمطهري متذکر مي-شدند که اي کاش شما امر معروف و نهي از منکر نمي‌کرديد.

اين استاد حوزه علميه با تاکيد بر اينکه متفکر بزرگ اسلامي آيت الله مطهري معتقد بودند که امر به معروف و نهي از منکر مظلوم است، گفت: اگر امر معروف و نهي از منکر در جايگاه خودش قرار نگيرد و در شرايط غير ضرور استفاده شود، حتما به دين آسيب مي‌زند؛ اين اتفاق اول ايجاد دين گريزي مي‌کند و اگر ادامه پيدا کند تبديل به دين ستيزي خواهد شد.

حجت الاسلام سروش تاکيد کرد: اينها مسائلي نيست که ما بگويم يک روحاني، يک استاد حوزه، يک فقيه اين نظرها را دارد، اصل اين مطالب درمتون فقهي ما آمده و محققين و متفکرين اسلامي در حوزه‌هاي علميه اين مطالب را مطرح کرده‌اند. وي در پاسخ به اين سوال که ارسال کنندگان اين پيام‌ها چه نيتي دارند، گفت: نمي‌توانيم نيت خواني کنيم که افراد با چه نيتي اين موارد را دنبال مي‌کنند، اما اگر امر به معروف و نهي از منکر است مطابق با شرع نيست، اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق باقانون نيست. اين استاد حوزه علميه با اشاره به اينکه اين رفتار و اين عملکرد در هيچ کجاي دنياي امروز قبول نيست، گفت: در کشور ما پايبند به قانون هستيم، قانوني که به مجلس اجازه مي‌دهد قانون گذاري کند، قانوني که به شوراي نگهبان اجازه مي‌دهد قانون را بررسي کند، همان قانون به شورايعالي امنيت ملي اجازه مي‌دهد در مواردي که خطرهاي بزرگ امنيتي کشوررا تهديد مي‌کند، حتي جلوي ابلاغ و اجراي قانون را بگيرد.
وي با اشاره به اينکه «همان قانون به ولي فقيه اجازه داده است که ولايت مطلقه داشته باشد»، افزود: ولي فقيه در مواردي که تشخيص مي‌دهد با نظر و مشورت کارشناسان به اين نتيجه مي‌رسد که يک قانون مي‌تواند شعاع منفي امنيتي براي کشور داشته باشد و مي‌تواند جلوي آن قانون رابگیرد.

مصاحبه هادی سروش درباره شرعی و یا قانونی بودن پیامک های حجاب

درباره شرعی و یا قانونی بودن پیامک های حجاب

مصاحبه هادی سروش استاد حوزه علمیه و دین پژوه در گفت و گو با روزنامه «مردم سالاری» تاکید می‌کند ؛

که گرچه نمی‌توان نیت خوانی کرد که ارسال کنندگان پیامک‌های تذکر حجاب چه نیتی دارند، اما اگر امر به معروف و نهی از منکر است ، مطابق با شرع نیست. اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق با قانون نیست.

حجت الاسلام سروش همچنین معتقد بود کسانی که این پیام را صادر و ارسال می‌کنند حتما باید اشخاص تعریف شده ای از نظر جایگاه حقوقی و قانونی باشند؛ در غیر اینصورت این گونه پیام‌ها ورود به حریم خصوصی افراد است و قانون و شرع اینها را نمی‌پذیرد.

این استاد حوزه علمیه گفت: در کشور ما پایبند به قانون هستیم، قانونی که به مجلس اجازه می‌دهد قانون گذاری کند، قانونی که به شورای نگهبان اجازه می‌دهد قانون را بررسی کند، همان قانون به شورای عالی امنیت ملی اجازه می‌دهد در مواردی که خطرهای بزرگ امنیتی کشور را تهدید می‌کند، حتی جلوی ابلاغ و اجرای قانون را بگیرد.

وی خاطر نشان کرد: استاد مطهری در بحران‌های که بعضی از متشرعین و متدین که داعیه امربه معروف و نهی از منکر داشتند کارهای تندی با این عنوان انجام می‌دادند، استاد مطهری متذکر می-شدند که ای کاش شما امر معروف و نهی از منکر نمی‌کردید.
وی در ادامه گفت: اگر امر معروف و نهی از منکر در جایگاه خودش قرار نگیرد، حتما به دین آسیب می‌زند؛ این اتفاق اول ایجاد دین گریزی می‌کند و اگر ادامه پیدا کند تبدیل به دین ستیزی خواهد شد.

وی در این گفت وگو به شرایط امربه معروف و نهی از منکر نیز پرداخت و اشاره ای نیز به رعایت و پایبندی بر قانون داشت. مشروح این گفت وگو را در ادامه بخوانید:

حجت الاسلام و المسلمین «هادی سروش» استاد حوزه علمیه و دین پژوه در گفت وگو با مردم سالاری با اشاره به اینکه در رابطه با حجاب مسئله پیچیده ای وجود ندارد، گفت:

هم حکم شرعی معلوم است، هم قانون و نظریه کارشناسان.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه در رابطه با پیامک‌های تذکر حجاب باید دید که از چه مبدأی، با چه محتوایی و برای چه کسانی ارسال می‌شود، گفت: در رابطه با ارسال پیام به تلفن همراه اشخاص باید توجه شود زیرا در حیطه حریم خصوصی افراد است و باید از نظر حقوقی، بررسی شود که آیا ارسال اینگونه پیام‌ها با حقوق شهروندی افراد سازگار است یا خیر؟

این مدرس حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه موضوع دوم محتوای پیام است، خاطر نشان کرد: این موضوع از دو حالت خارج نیست؛ یا توصیه شرعی و فقهی است که در دامنه امر به معروف و نهی از منکر قرار می‌گیرد، و یا در راستای ترویج و تبلیغ قانون قرار دارد.

وی با بیان اینکه اگر این پیام‌ها محتوای شرعی و یا فقهی داشته باشند، یعنی امر به معروف و نهی از منکر اتفاق افتاده است، افزود: امربه معروف و نهی از منکر دارای شرایطی است، همه فقه‌ها نیز بر این شرایط متفق هستند. وی با تاکید بر اینکه از جمله این شرایط، تاثیر امر به معروف و نهی از منکر روی شخص است، گفت: اگر تاثیری داشته باشد آن موقع می‌تواند شکل بگیرد، لازم به ذکر است که امر به معروف و نهی از منکر هم باید تاثیرگذار باشد و هم ایجاد مفسده دیگری نکند، این دو مورد را فقه‌ها در کتاب‌های خود تصریح کرده اند.

حجت الاسلام سروش افزود: اینکه محتوای پیام مربوط به مسائل فقهی و شرعی باشد، طبیعتا مربوط به حوزه‌های علمیه می‌شود.
این استاد حوزه علمیه و دین پژوه با اشاره به اینکه اما اگر محتوای پیام در راستای قانون باشد، اول باید این موضوع به قانون تبدیل شده باشد، گفت: یعنی مرحله قانون گذاری و سپردن قانون به مبادی اجرا طی شده باشد.

وی با اشاره به اینکه حتی اگر موضوعی تبدیل به قانون شده باشد و به عنوان یک مسئله ی قانونی پیام برای شهروندان ارسال می‌شود باید مبدأ پیام باید روشن باشد؛ گفت: مانند تخلفات راهنمایی و رانندگی و پیام‌های که برای رانندگان ارسال می‌شود، مبدأ پیام روشن است، محتوای پیام هم معلوم است، به شخصی هم ابلاغ می‌شود که قانون را انجام نداده است.
حجت الاسلام سروش با بیان اینکه در رابطه با حجاب، باید دید که اولا این پیام از کدام مبدا ارسال می‌شود و محتوای پیام چیست؟ گفت: آیا مسئله شرعی است که شرایطی دارد، یا قانونی است که باید دید این قانون به مرحله اجرا رسیده است یا خیر.

وی خاطر نشان کرد: گاهی پیامک‌های تذکر حجاب به افرادی ارسال می‌شود که اصلا در وسیله نقلیه آنها بی حجابی شکل نگرفته است یا در مکانی که اعلام شده حضور نداشته‌اند. این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه اگر تمام مراحل قبل هم به درست طی شده باشد، باز هم نمی‌شود پیام را به صورت انبوه و بدون حساب و کتاب ارسال و با اعصاب مردم بازی کرد؛ گفت: گاهی فرد دریافت کنند پیام باحجاب بوده یا اصلا مرد بوده است.

حجت الاسلام سروش با اشاره به اینکه طبیعتا پیام‌هایی که در حکومت دینی و در یک نظام قانونمند ارسال می‌شود باید مراحلی که عرض کردم در آن با دقت بررسی شود، گفت: کسانی که این پیام را صادر و ارسال می‌کنند حتما باید اشخاص تعریف شده ای از نظر جایگاه حقوقی و قانونی باشند، البته با شرایط؛ در غیر اینصورت این گونه پیام‌ها ورود به حریم خصوصی افراد است و قانون و شرع اینها را نمی‌پذیرد.

این استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه امر به معروف و نهی از منکر اگر در چارچوب مشخص خودش از نظر فقهی قرار نگیرد، طبیعتا بی تاثیر خواهد بود: گفت: چون از منظر دین و شرع این اتفاق نشات نگرفته است، بدبینی جامعه را به دنبال دارد.

وی خاطر نشان کرد: استاد مطهری در بحران‌های که بعضی از متشرعین و متدین که داعیه امربه معروف و نهی از منکر داشتند کارهای تندی با این عنوان انجام می‌دادند، استاد مطهری متذکر می-شدند که ای کاش شما امر معروف و نهی از منکر نمی‌کردید.

این استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه متفکر بزرگ اسلامی آیت الله مطهری معتقد بودند که امر به معروف و نهی از منکر مظلوم است، گفت: اگر امر معروف و نهی از منکر در جایگاه خودش قرار نگیرد و در شرایط غیر ضرور استفاده شود، حتما به دین آسیب می‌زند؛ این اتفاق اول ایجاد دین گریزی می‌کند و اگر ادامه پیدا کند تبدیل به دین ستیزی خواهد شد.

حجت الاسلام سروش تاکید کرد: اینها مسائلی نیست که ما بگویم یک روحانی، یک استاد حوزه، یک فقیه این نظرها را دارد، اصل این مطالب در متون فقهی ما آمده و محققین و متفکرین اسلامی در حوزه‌های علمیه این مطالب را مطرح کرده‌اند.

وی در پاسخ به این سوال که ارسال کنندگان این پیام‌ها چه نیتی دارند، گفت: نمی‌توانیم نیت خوانی کنیم که افراد با چه نیتی این موارد را دنبال می‌کنند، اما اگر امر به معروف و نهی از منکر است مطابق با شرع نیست، اگر تذکر قانون است چون قانون ابلاغ نشده مطابق با قانون نیست.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه این رفتار و این عملکرد در هیچ کجای دنیای امروز قبول نیست، گفت: در کشور ما پایبند به قانون هستیم، قانونی که به مجلس اجازه می‌دهد قانون گذاری کند، قانونی که به شورای نگهبان اجازه می‌دهد قانون را بررسی کند، همان قانون به شورای عالی امنیت ملی اجازه می‌دهد در مواردی که خطرهای بزرگ امنیتی کشور را تهدید می‌کند، حتی جلوی ابلاغ و اجرای قانون را بگیرد. وی با اشاره به اینکه «همان قانون به ولی فقیه اجازه داده است که ولایت مطلقه داشته باشد»، افزود: ولی فقیه در مواردی که تشخیص می‌دهد با نظر و مشورت کارشناسان به این نتیجه می‌رسد که یک قانون می‌تواند شعاع منفی امنیتی برای کشور داشته باشد و می‌تواند جلوی آن قانون را بگیرد.

آموزه های ولایتعهدی امام رضا (ع) و امروز ما در بخش تعالیِ دانش، حفاظت از دین و صیانت از آرامش جامعه:

آموزه های ولایتعهدی امام رضا (ع) و امروز ما در بخش تعالیِ دانش، حفاظت از دین و صیانت از آرامش جامعه: نوشتاری از استاد هادی سروش

انتشار :‌ جمعه ۱۹ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۰:۲۲

شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش در نوشتاری که در اختیار شفقنا قرار داد، آورده است: با شناخت دقیق از زمان، موقعیت و شرایط عصر حاضر و نیز دوران زندگی امام رضا (ع)، می‌توانیم نقاط مشترک بین این دو عصر را شناسایی کنیم و سپس با مقایسه آنها، روش و سیرۀ حکیمانه امام هشتم (ع) را به عنوان الگویی فراگیر برای حل چالش‌های جامعهٔ امروزی در پیش گیریم.

گسترده وسیع طرح سوال و مطالبه پاسخگویی

اولین شباهت قابل توجهی که بین دوران ما و زمان امام رضا (علیه‌السلام) مشاهده می‌شود، در خصوص گسترش دامنهٔ سوالات عمومی، انفجار اطلاعات و دستیابی به یافته‌های مهم در زمینهٔ علوم مختلف است.
امروزه جهان در حال تجربهٔ تحولی غول‌پیکر در حوزهٔ اطلاعات است؛ هیچ خبری از هیچ فرد یا نهادی پوشیده نمی‌ماند. دانشمندان روزانه بهترین یافته‌های علمی خود را به نمایش می‌گذارند و مردم از دسترسی گسترده‌ای به دانش برخوردارند. این وضعیت، در زمان امام هشتم (علیه‌السلام) نیز نسبت به زمانهای قبل به وضوح مشهود بود.

رواج کتاب و ترجمه در زمان خلفای عباسی

در دوران خلفای عباسی و به ویژه در دوران هارون و مأمون، کتاب‌های متعددی از یونان و روم به بغداد آورده شد. این آثار در زمینه‌های فلسفه، کلام و سایر علوم ترجمه و در دسترس عموم اهل علم قرار گرفت. بدین ترتیب، دامنهٔ سوالات مردم گسترش یافت. افراد دنبال فردی می‌گشتند که بتواند سوالات فکری و دینی آنان را پاسخ دهد. این همان دورانی بود که امام رضا (علیه‌السلام) در آن می زیست و سوالات، اعم از مباحث توحید، نبوت، امامت و معاد، را خدمت ایشان طرح میکردند و مطالبه پاسخ داشتند و امام رضا با آغوش باز استقبال می نمود.

سوال در قرآن

در ابتدا لازم است به اشاره‌ای از قرآن کریم بپردازیم. در قرآن ، آیه ای داریم که هم به سوال کردن دعوت می‌کند و هم راهنمایی می‌کند که از چه کسانی باید سؤال کرد: «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» (نحل/۴۳) این آیه، هم تشویق به سوال است و هم توصیه به اینکه سوال از اهل علم و ذکر — یعنی کسانی که دارای دانش و آگاهی لازم در موضوع مورد نظر هستند — صورت گیرد.

امام رضا در منظومه امامت به عنوان عالم آل محمد معرفی شده

در منابع روایی نیز این مسئله برجسته است. مرحوم علامه مجلسی از پیشگویی زیبا امام کاظم (علیه‌السلام) یاد می‌کند که دربارۀ فرزندان خویش فرمود: «هذا أخوکم عالم آل محمد، فسلوه إنّ أدیانکم» یعنی علی بن موسی الرضا، برادرتان، عالم اهل‌بیت است. دربارۀ دین خود از او سؤال کنید و سخنانش را حفظ کنید. و سپس فرمودند :پدرم امام صادق (ع) مکرر می فرمودند: «إنّ عالم آل محمد لفي صلبک ليتني ادرکته»؛ عالم اهل‌بیت در میان فرزندان توست و ای کاش او را می دیدم». (بحار ج ۴۹ ص۱۰۰)

آغوش باز امام رضا برای پاسخ به سوالات و حتی سوالات الحادی

شیخ کلینی، نقل می کند شخصی به حضور امام رضا (علیه‌السلام) آمده و گفت: «سوالی دارم؛ اگر آن را پاسخ دهید، من به امامت شما اعتقاد خواهم کرد.» امام (علیه‌السلام) با روی گشاده و با استقبال از سؤال فرمودند: «سل عما شئت» هر چه خواهی بپرس. فرد سؤال کرد: «به من دربارۀ خدا سخن بگویید؛ خدا از چه زمانی وجود داشته و چگونه است؟» امام (ع) فرمودند: زمان و چگونه بودن را او خلق نمود و این سوال درباره او مطرح نمیشود ؛ إنَّ اللّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى این الاین فلا این له ، کیف الکیف فلاکیف له..»
این پاسخ مهم امام رضا باعث شد که آن فرد بلند شود، پیشانی امام رضا (علیه‌السلام) را ببوسد و اعلام کند که شیعهٔ ایشان شده و امامت ایشان را پذیرفته است.(کافی ج۱ ص۸۸)

در روایات دیگر، نیز این موضوع برجسته است که حتی خود مأمون عباسی نیز وارد محضر امام رضا (ع) می‌شد و سوالاتی از ایشان می‌کرد. نمونه آن گفتاری است میان مأمون و امام رضا (ع) که مأمون پرسید: «چرا در بعضی روایات گفته شده که تقسیم‌کنندهٔ بهشت و جهنم، علی (ع) است؟» امام (ع) در پاسخ، با استناد به روایاتی که خود اهل سنت نیز نقل کرده‌اند، فرمودند: «آیا مأمون، تو از پدرت و پدرت از پدرانت و آنها از عبدالله بن عباس نقل نکرده‌اید که پیامبر(ص) فرمود: «حب علیٍّ إیمانٌ وبغضُهُ کُفرٌ»؟» مأمون گفت: «بله، این روایت را از پدرانم شنیده‌ام.» امام (ع) فرمودند: این همان قسیم بهشت و جهنم بودن است: ایمان از طریق محبت به علی (علیه‌السلام) و کفر از طریق بغض نسبت به او ارزیابی می شود.» (بحارالأنوار ج ۴۹ ص ۱۷۳)

این نمونه‌ها تنها بخشی از دامنهٔ وسیع سوالاتی است که در زمان امام رضا (علیه‌السلام) مطرح می‌شد و امام (علیه‌السلام) با صبر، دانش و بصیرت کامل به آنها پاسخ می‌دادند.

جامعه امروز و گستره سوال و ضرورت پاسخ

امروز نیز در جامعهٔ ما، سوالات و پرسش‌های فکری و دینی به فراوانی مطرح می‌شود. این واقعیت را باید با نگاهی مثبت دید، زیرا سوال نشانهٔ جست‌وجوی حقیقت است. راهکار ما باید همانند روش امام رضا (علیه‌السلام) باشد ، یعنی از سوالات استقبال کنیم، و با زبان منطقی و اخلاقی در مقام جواب برآییم. اما در عین حال، کسانی که قادر به پاسخگویی نیستند، بهتر است در مقابل سوالات دینی سکوت کنند و پاسخ را به اهل علم و دانش احاله دهند.
این روش نه تنها ایجاد آسیب به اعتقادات نخواهد کرد، بلکه با پاسخ‌های منطقی و روشن، موجب تقویت ایمان و گسترش دانش خواهد شد.

امام رضا (ع) و حفظ دین و جامعه انسانی

حفظ دین و حفظ جامعه انسانی از مسئولیت های مهمی است که در سیره تمام ائمه دین (ع) دیده میشود. خواه امامی که در راس قدرت باشد و یا امامی که در کنج زندان باشد .

امام رضا (ع)‌ بعد از شهادت پدرش در شدیدترین مراقبت های سیاسی بود تا جاییکه علی الظاهر خودرا مشغول به نکهداری حیوانات خانگی نمود (عیون اخبار الرضا ؛ ج ۲ ص ۲۰۵) و در خراسان نیز در میان جاسوسان بنی عباس بود (عیون اخبار الرضا ؛ ج۲ ص ۱۵۳) اما در تمام این شرائط نگاه اجتماعی امام رضا (ع) حفاظت از دین و آرامش جامعه بود.

امام رضا (ع) بعد از قبول ولایت عهدی در خطبه ای فرمود: “این مقدار از حق ما که به ما احاله دادند گوشه ای از حق طبیعی اهل بیت است ، و اگر ائمه و امامان وارد عرصه مبارزه از روی در رو شدن اباء داشتند ، چون خواستند از آسیب به دین و یا از اینکه تکیه‌گاه مسلمین به لرزش درآید، جلوگیری کنند”. (عیون ؛ ج ۲ ص۱۴۶)

در قبول ولایت عهدی و ارائه شروط قبول ؛ امام هشتم (ع) متوجه نفع دین و حفظ جامعه است ، آنجا که فرمود؛ “لا آمر ولا انهی ولا اعزل ولا انصب – من این مسئولیت را میپذیرم و به هیچ عنوان در عزل و نصب ها در ارائه قوانین دخالتی نخواهم کرد”. (عیون و اخبار؛ ج۲ ص۱۶۷) وجود این شرایط حکایت از توجه امام در عین دوری از مظالم حاکمیت ، توجه به صیانت از دین و آرامش جامعه است.

آموزه های قبولِ مشروطِ ولایت عهدی برای امروز ما

امروز جوامع دینی و کشورهای اسلامی مواجه با شرائط سختی هستند که می‌توانند از روش امام هشتم الگو بگیرند و نقطه عطف آن است که باید با توجه به شرایط پیرامون خود و نیازهای جامعه و مردم اقدام کنند. هر اقدام آسیب‌ زا میتواند کیان دین و زندگی مردم در خطر قرار دهد!
بخش دیگری که در خطبه امام رضا بمناسبت قبول ولایت عهدی درج شده مربوط به اجرای عدالت است.

روش سیاسی امام رضا (ع)؛ عدالت با مردم و صداقت صریح با حاکمیت

آموزه مهم امام رضا در نقش آفرینی خود در متن حاکمیت عباسی ؛ صداقت با حاکمیت در مطالبه صریحِ عدالت است.
امام رضا علیه السلام به مأمون فرمودند : «النَّصِيحَةُ وَاجِبَةٌ لَكَ، وَ الغَشُّ لاَ يَحِلُّ لِمُؤْمِنٍ. ؛ نصیحت به تو واجب است و فریب دادن تو حرام است.» (عیون ؛ ج۲ص۱۴۵)

همین فرمایش امام رضا را جناب اباصلت می گوید؛ من در تعاملات امام رضا با مامون می دیدم. هیچگاه امام رضا در دوران ولایت عهدی از کلام حقی نسبت به مأمون دریغ نمی کرد و حتی در مواردی که سخن امام برای مامون خوشایند نبود. (عیون اخبار الرضا جلد ۲ صفحه ۲۳۹)

این جملات ؛ اساس وظیفهٔ اخلاقی و دینی انسان‌های مؤمن در برابر حاکمیت را تشکیل می‌دهد: نه تسلیم ساده‌نظرانه، و نه سکوت در مقابل ظلم، بلکه انتقاد سازنده، نصیحت صادقانه و توصیه به عدالت وظیفه هر شهروندی در جامعه است.

توصیه صریح امام رضا به مامون در حفاظت از آرامش جامعه و زندگی مردم

در راستای سیاست روشن امام رضا در برابر مامون نمونه‌ای را شیخ صدوق نقل میکند که توجه به آن اهمیت دارد.
در جلسه رسمی حکومتی که مامون با کارگزارانش بود امام رضا علیه السلام هم تشریف داشتند ، در این بین نامه ای به مأمون رسید و در این نامه نوشته شده بود که در یکی از مرزها سربازان حکومت عباسی موفق به حمله‌ و تصاحب آن منطقه شدند. مسئول مربوطه با ارائه گزارش پیروزی ، اعلام تبریک نموده بود. نامه را وقتی مامون خواند خوشحال شد و برای حضار جلسه اعلام کرد اما در میان شادی همگان ، آثاری ار خوشحالی در چهره امام رضا ندید ! سوال کرد؛ شما چرا خوشحال نشدید ؟ در چنین خبری دایره جغرافیای کشورهای اسلامی توسعه پیدا کرده است. امام رضا (ع) اصلِ آن لشکرکشی را توبیخ نمودند و تصریح فرمودند ؛ به حکومت شما چه ارتباطی دارد که با مناطقی که بیرون از حیطه شماست ، ورود کنید! شما باید به نیازمندان ، مردم و شهروندان جامعه ای که تحت حکومت مرکزی هستند، رسیدگی کنی . آیا شرائط سختی که بر مردم از لحاظ فقر اقتصادی می‌گذرد اطلاعی داری ؟! (عیون ؛ ج۲ ص ۱۶۰)

دنیای امروز و مسئولیت حاکمیت در صیانت جامعه

امروز در شرائطی زندگی میکنیم که ضرورت دارد حاکمان از جامعه و مردم کمال صیانت را بکار گیرند.
استفاده از دیپلماسی قوی و عقلانی در جوامع بین المللی بهترین راه برای حضور و حفظ دین و صیانت از ستون امور که مردم هستند می باشد. این آموزه حکومتیِ امام رضا علیه السلام است که در خطبه خود بعد از قبول ولایت عهدی بدان اشاره داشتند که باید از راه های مختلف اقدام کرد تا دین آسیب نبیند و زندگی مردم و شرایط ظاهری مردم هم مورد تعدی و آسیب قرار نگیرد.

نقدهای کم و بیش ولی صریح امام (علیه‌السلام) نشان می‌دهد؛ عدالت، اولویت اول اسلام و حکومت بنام دین است.

درس‌های امروز ما از سیرهٔ امام رضا (علیه‌السلام)

در دنیای امروز و جوامع بین‌المللی مهم است؛ در برابر ظلم سکوت نکنیم، با حکمت عمل کنیم، از گفتنِ حقیقت حتی اگر خوشایند حاکمان و مسئولان نباشد بخاطر حفظ به دین و حقوق مردم کوتاهی نکنیم و در تعامل با دنیا راه عقل و اخلاق و دفاع عقلانی از مردم خود را همواره پی گیر باشیم.

سخن آخر؛

امام رضا (علیه‌السلام) نه تنها یک امام و مرجع علمی و دینی بودند، بلکه یک رهبر فرهیخته، سیاستمدار حکیم و انسان اخلاق‌مدار بودند که تاسی به روش ایشان در زمانی که جامعه درگیر تحولات فکری، سیاسی و اجتماعی می شود، الگویی مهمی برای دینداری ، پیشرفت و آرامش در تمامی زمان‌ها است.

امروز که جامعه‌ ما مواجه با طرح سوالات و انفجار اطلاعات، مطالبه گسترده حق طلبی و تحولات سیاسی است، لزوم تأسی از امام هشتم (علیه‌السلام) بیش از پیش احساس می‌شود. ای کاش ما نیز بتوانیم، مثل ایشان، با حکمت، دانش و اخلاق، دین را حفظ کنیم، مردم را آگاه کنیم و جامعه را به سوی عدالت و سعادت ببریم.

• برچسب ها
• استاد هادی سروش
• جامعه امروز
• حفاظت از دین
• سیره امام رضا(ع)
• صیانت از آرامش جامعه

اخبار مرتبط

استاد هادی سروش: اسلام «برخورد متحجرانه» با دختران را نمیپذیرد/ قانون...

استاد هادی سروش: مسئولین «با صداقت» علت حادثه بندرعباس را اعلام...

استاد هادی سروش: تکریم «پاپ فرانسیس» به چند جهت ضروری است/...

استاد هادی سروش‌: در الگوبرداری از سیره امام صادق(ع) متوجه «اقتضای...

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

ضرورت های حوزه های علمیه: نوشتاری از استاد هادی سروش

ضرورت های حوزه های علمیه: نوشتاری از استاد هادی سروش

انتشار :‌ چهارشنبه ۱۷ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۶:۲۷

شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش در مطلبی نوشت: «در حاشیه سخنرانی حضرت استاد آیت الله جوادی (مده) در کنگره یکصدمین سال تاسیس حوزه، نکاتی درخور توجه بود که از ضرورتها و جهتِ تحولات در حوزه را نشان می داد . بخش مهم آن سخنرانی حاوی نکات ذیل است؛

اولا ایشان با ظرافت، الگوی استقلال حوزه را روش مرحوم آیت الله حایری(ره) معرفی کرد.

ثانیا در بخش ضرورت وجود بحث های عمیق عقلی ، بجای نام بردن از “فلسفه و عرفان” ، از تعبیر “اصول دین” نام بردند و از طلایه داران این علم -اصول دین- از حضرات آیات شاه آبادی ، امام ، رفیعی قزوینی و علامه طباطبایی نام بردند.

ثالثا با ظرافت از خطر محدودیت حوزه به نقلیات و منقولات ، تعبیر “استخری شدن حوزه” داشتند که توان سیراب کردن جمع وسیعی را نداشته و بر ضرورت توسعه یابی به روز حوزه صریح فرمودند حوزه باید هر روز حرف تازه برای دنیا داشته باشد و این مهم در صورتی است که “عقل و عقل” بر محور قرآن و عترت به کار گرفته شود.

رابعا به زبان برآمده از “فراست” از محافظت از دانش و دانشندان دینی سخن گفتند و با اشاره به آیات قرآن ؛ نقص یهود را در پاس نداشتن علماء دینی معرفی نمودند.

و البته از دو فرزند مرحوم آیت الله حایری با تجلیل نام بردند -شیخ مرتضی حائری و استادآقامهدی حایری- به عنوان اینکه یکی فقیه و دیگری فیلسوف تربیت شد. نام بردن از استاد آقامهدی حایری با توجه برخی مسائل بین ایشان و حضرت استاد! نشان از عظمت روحی آیت الله جوادی است.

خداوند متعال این وجود ارزنده ایشان را برای حوزه و مسلمین محافظت فرماید.

• برچسب ها
• سخنرانی حضرت آیت الله جوادی آملی
• هادی سروش
• یکصدمین سال تاسیس حوزه

اخبار مرتبط

روایت عظمت روحی استاد مطهری/ یادداشتی از استاد هادی سروش

تفاوتِ های مطهری که به قیمت خونش تمام شد!!/ نوشتار استاد...

اقتضایِ «تفقه دینی» در رابطه با جنگی که توان هزینه آن...

استاد هادی سروش: سخنان این دسته از افراد را به حساب...

هادی سروش: جاذبه اخلاقی استاد جاویدی موجب جذب طلاب شد/ تعمیق...

حضرت خدیجه (س) بانویِ متفاوت برای خاتم الانبیاء (ص)

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

روایت عظمت روحی در حضرت آیت الله شبیری و استاد مطهری/ یادداشتی از استاد هادی سروش

روایت عظمت روحی در حضرت آیت الله شبیری و استاد مطهری/ یادداشتی از استاد هادی سروش

انتشار :‌ شنبه ۱۳ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۹:۴۸

شفقنا- حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در یادداشتی آورده است: «در دهه هشتاد که توفیق حضور در درس خارج حضرت استاد آیت الله آقای شبیری زنجانی را داشتم ، بحث ایشان “کتاب النکاح” بود. در بحث وجوب و حدود شرعی حجاب ایشان مطالب شهید آیت الله مطهری را از “کتاب حجاب” ایشان طرح می کرد و بحث فقهی داشت.

️یک روز ایشان در درس بمناسبت نقل استدلال آیت الله مطهری، در مورد ایشان جمله ای فرمودند که شگفت آور بود و آن این بود؛ «آقای مطهری از نظر فکر بی تردید متفکر درجه اول بود، من کسی را سراغ ندارم که در قدرت فکری هم پایه او باشد، بخصوص در طرح مسائل اسلامی بصورتی که برای تحصیل کرده ها قابل فهم باشد، هیچ کس به پای او نمی رسید».

نکته دیگری که در ارتباط با حضرت استاد آیت الله زنجانی و شهید استاد مطهری جدیدا یافتم و از آن جهت که اوج صداقت و معنویت و بی رغبتی به نام نانِ دنیا را در حضرت استاد عزیزم نشان می دهد چنین است؛ آیت الله زنجانی فرمودند: «یادم هست وقتی والد آقای مطهری از دنیا رفت قرار شد که من به ایشان نامه تسلیت بنویسم، اما به اغوای شخصی که گفته بود مرحوم مطهری در مسأله ولایت خیلی محکم نیست، من در نامه تسلیت عنوان «حجة الاسلام» را بدون «والمسلمين» نوشتم. بعداً فهمیدم که این شخص ما را اغوا کرده است ! و مرحوم مطهری از ولایتی‌های ‘درجه اعلی’ هستند. ولی ایشان در پاسخ نامه برای بنده تعبير «حجة الاسلام والمسلمین» نوشتند با اینکه من مدتی پیش او شاگردی [در تعلیم کتاب الحاشیه فی المنطق] ، کرده بودم. از این کار خیلی خجالت کشیدم». (جرعه‌ای از دریا،مصاحبه ها و گفتگوها با آیت الله شبیری زنجانی ص۶۵۵)

️ این دو نکته که ملاحظه نمودید، حکایت از اوج عظمت روحی و گذر از همه تعلقاتِ دینوی در این دو عالم بزرگ شیعه در عصر حاضر دارد. امید و دعا بر درگاه الهی داریم این منش اخلاقی که حکایت از اوج صداقت و معنویت دارد در ما طلاب بیش از پیش نقش بندد.انشاءالله»

• برچسب ها
• آیت الله شبیری زنجانی
• شهید مطهری
• عظمت روحی
• هادی سروش

اخبار مرتبط

تفاوتِ های مطهری که به قیمت خونش تمام شد!!/ نوشتار استاد...

اقتضایِ «تفقه دینی» در رابطه با جنگی که توان هزینه آن...

استاد هادی سروش: سخنان این دسته از افراد را به حساب...

هادی سروش: جاذبه اخلاقی استاد جاویدی موجب جذب طلاب شد/ تعمیق...

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

تفاوتِ های مطهری که به قیمت خونش تمام شد!!/ نوشتار استاد هادی سروش

تفاوتِ های مطهری که به قیمت خونش تمام شد!!/ نوشتار استاد هادی سروش

انتشار :‌ جمعه ۱۲ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۳:۰۷

شفقنا- حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در یادداشتی به مناسبت سالگرد شهادت استاد مطهری آورده است: «دوازدهم اردیبهشت که می شود قلم در دست پر تلاطم است که درباره مطهری عزیز بنویسم، مطهری که من همه داشته های در شناخت ابعاد و جریان های انحرافی در اسلام را از او آموختم. نمی توانم در مقابل آن ولی نعمتم خاموش بمانم. این بار می خواهم بنویسم چرا استاد آیت الله مطهری کشتند؟!

یکم ؛ او اسلام را با تفکر بدست آورد

برخی عالمان دینی با تقلید و بدون تحقیق بر آموزه هایی به اسم دین پافشاری دارند، و برخی دیگر که در رتبه بالاتری هستند در مسیر فهمِ آموزه های دینی بیشتر کلاس رفتن و استاد دیدن اهتمام دارند و هر چقدر تعداد استادهای شان بیشتر باشد نشانه عمق پیدا کردنِ در دین می دانند. اما استاد مطهری ؛ اول زانو زدن چند صباحی به محضر استاد و سپس تفکر را روش درست برای رسیدنِ به عمق معارف می دانست . چنین می نویسد: “در میان علما افرادی که خیلی استاد دیده‌اند، من به اینها هیچ اعتقاد ندارم .. عالمی که سی سال یا بیست و پنج سال عمر یکسره درس این استاد و آن استاد را دیده، او دیگر مجال فکر کردن برای خودش باقی نگذاشته است.”

دوم ؛ غیرتِ مکتبی در عین احترام به مذاهب دیگر

استاد مطهری یک شیفته بتمام معنای امیرالمومنین (ع) بود و این مدعا در جای جای آثارش خصوصا در «سیری در نهج البلاغه» و کتاب «جاذبه و دافعه علی» آفتابی است. اما در تمام آثارش زبان و قلم ناسزا به مذاهب را نمیتوانید پیدا کنید. او بر این باور بود باید با اهل سنت اهل وحدت و تقریب بود ، اما می گفت؛ «طرفداری از وحدت اسلامی ایجاب نمی‌کند که حقایق کتمان و در گفتن آن کوتاهی شود؛ آنچه ایجاب می‌کند اولًا توحید صفوف در برابر دشمن است و ثانیاً حفظ زبان از دشنام است.» و نیز نوشت : «آنچه نباید صورت گیرد کارهایی است که احساسات و تعصبات و کینه‌های مخالف را بر می‌انگیزد، اما بحث علمی سر و کارش با عقل و منطق است نه عواطف و احساسات.»

سوم ؛ در جستجوی نیازهای فکری جامعه و برآوردنِ آنها بود

برخی اهل تحصیل و حوزه در فکر انتقال علم هستند و بس، اما اینکه در بیرون از کلاس درس آنان چه می گذارد؟ یا نمی دانند و یا نمی خواهند بدانند! استاد مطهری علم را برای کبریایی نخواست بلکه در تکاپو بود عالمانه دین را بشناسد تا بتواند در رصد مشکلات فکری جامعه ، راه درمان آن را ارائه کند و جامعه از افراط و یا تحجر نجات بخشد. او می گوید؛ «از وقتی قلم بدست گرفتم بدنبال شناسایی و نیازهای فکری جامعه بودم». نشان دادنِ نیازها و دردها کار سنگینی است و هدفِ تیرهای تهمت از زبان و قلم متنسکان و متحجران خواهد بود. نمونه آن انبوه تهمت ها و بی احترامی ها به استاد مطهری بعد از نوشتن کتاب مسئله حجاب است!

چهارم ؛جمهوری اسلامی را در محبت به مردم ، و اجازه فکر کردن و زندگی کردن به مردم دادن می دانست

تفکرات استاد مطهری در مسائل سیاسی در عینِ جذابیت ، برای قدرت طلبان سنگین است. در این نقطه ایشان اصرار بر آگاهی مردم نسبت به حقوق خودشان در مقابل حکومت داشت تا دین جعلی به دین واقعی ننشیند و صریحا نوشت: “اگر مردم به طور جزئی به حقوق خود آشنا نباشند به حسب عادت اولیه حق را همان می‌دانند که در جامعه معمول است و تخلف ضعیف را ظلم محسوب می‌دارند و در نتیجه دین به جای آنکه عدل واقعی را برقرار کند ابزار محکمی می‌شود برای طبقه قوی و افساری می‌شود برای به بند کشیدن طبقه ضعیف.!” و نیز درباره ضرورت نگاه محبت آمیز حکومت به مردم میگوید: “در این انقلاب اساس کار باید بر اخوت اسلامی بنا نهاده شود. یعنی آنچه را دیگران با خشونت و فشار تامین می‌کنند در این انقلاب باید با ملایمت و از روی میل و رضا و برادری انجام گیرد.” و گفت ؛ “من اعلام می‌کنم که درجمهوری اسلامی هیچ محدودیتی برای افکار وجود ندارد .. همه باید آزاد باشند که حاصل تفکرات و اندیشه‌های اصیل شان را عرضه کنند.” او چون به صراحت مدعی بود ؛ “اسلام، آزادی را فوق حق می‌داند.” نوشت : “هر انسانی که پا به این جهان می‌گذارد، چون انسان است دارای حقوقی است و باید آنها را مطالبه کند و در برابر تضییع آنها ساکت نماند.” و او در ادامه ؛ کشته شدنِ در راه مبارزه با حق کشی و استبداد داخلی را فضیلت و شهادت معرفی میکرد.

پنجم ؛ برای شخصیت ها مقام قدسی قائل نبود

می دانید یکی از ابزار تخدیر ملت ها ایجاد روحیه تعبد و سپس تعصب به شخصیت هاست! استاد شهید مطهری چه زیبا می گوید: “مقام حکومت، ملازم با مقام قدسی و الوهیت نیست. هر مقام غیرمعصومی که در وضع غیرقابل انتقاد قرار گیرد، هم برای خودش خطر است و هم برای اسلام ، من مانند عوام فکر نمی‌کنم که هر که در طبقه مراجع قرار گرفت مورد عنایت خاص امام زمان است و مصون از خطا و گناه است.” این متن ، آینه کامل از شخصیت آیت الله مطهری نیست اما کوتاه با سعی در گویا بودن نوشتم تا درباره “مطهری” بیشتر فکر کنیم.

• برچسب ها
• تفاوت های شهید مطهری
• شهید مطهری
• هادی سروش

اخبار مرتبط

اقتضایِ «تفقه دینی» در رابطه با جنگی که توان هزینه آن...

استاد هادی سروش: سخنان این دسته از افراد را به حساب...

هادی سروش: جاذبه اخلاقی استاد جاویدی موجب جذب طلاب شد/ تعمیق...

حضرت خدیجه (س) بانویِ متفاوت برای خاتم الانبیاء (ص)

استاد هادی سروش: باید هر روز با صدای بلند از ضرورتِ...

هادی سروش: دعانویسان قُلابی نه تنها بر جیبِ مردم، بلکه بر...

هادی سروش پژوهشگر دینی: ویژگی بارز دختران نجابت حیا و صداقت است

یک پژوهشگر دینی: ویژگی بارز دختران نجابت حیا و صداقت است

7:34 - 10 ارديبهشت 1404

کد خبر: ۴۸۳۳۲۱۳

دسته بندی: فرهنگی ، ادبیات، دین و اندیشه

حجت‌الاسلام والمسلمین هادی سروش استاد فقه و فلسفه و پژوهشگر دینی ضمن اشاره به ویژگی‌هایی که خداوند در زنان و دختران قرار داده است گفت: خویشتن‌داری، نجابت، حیا و صداقت ویژگی بارز دختران است که خداوند در آیات قرآنی از جمله آیه ۲۵ سوره قصص به این موضوع اشاره کرده است.

خبرگزاری میزان -

سالروز میلاد کریمه اهل بیت (ع) است؛ بانویی که ایرانیان به واسطه میزبانی بارگاه ملکوتی ایشان در قم و برادر دردانه‌شان، امام رضا (ع) در مشهد مقدس، همواره به خود بالیده‌اند. حضرت معصومه (س) در خاندانی که سرچشمه علم و تقوا و فضایل اخلاقی بود، متولد شد. نام شریف آن بزرگوار فاطمه و مشهورترین لقب آن حضرت، «معصومه» است. پدر بزرگوارش امام هفتم شیعیان حضرت موسی بن جعفر (ع) و مادر مکرمه‌اش حضرت نجمه خاتون (س) است، که مادر امام هشتم نیز است.

حضرت معصومه (س) در روز اول ذیقعده سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه منوره به دنیا آمد، اما دیری نپایید که در همان سنین کودکی با مصیبت شهادت پدر گرامی‌اش در حبس هارون در بغداد مواجه شد. پس از آن‌که پدر بزرگوار ایشان به شهادت رسید، فرزند ارجمند آن امام، یعنی حضرت رضا (ع) عهده‌دار امر تعلیم و تربیت خواهران و برادرانش شد و مخارج آنان را نیز برعهده گرفت. در اثر توجهات زیاد آن حضرت، هر یک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامی والا دست یافتند و زبانزد همگان شدند.

ابن صباغ ملکی در این باره اظهار کرده است: «هر یک از فرزندان ابی الحسن موسی معروف به کاظم، فضیلتی مشهور دارد.» بدون تردید بعد از حضرت رضا (ع) در میان فرزندان امام کاظم (ع)، حضرت معصومه (س) از نظر علمی و اخلاقی، والا مقام‌ترین آنان است. این حقیقت از اسامی، لقب‌ها، تعریف‌ها و توصیفاتی که ائمه اطهار (ع) از ایشان نموده‌اند، آشکار است و این حقیقت را روشن می‌سازد که ایشان نیز چون حضرت زینب (س) «عالمه غیرمعلمه» بوده است؛ لذا از آن پس تحت مراقبت و تربیت برادر بزرگوارش حضرت علی بن موسی الرضا (ع) قرار گرفت.

به مناسبت ولادت حضرت معصومه (س) گفت و گویی داشتیم با حجت‌الاسلام والمسلمین هادی سروش، استاد فقه و فلسفه و پژوهشگر دینی، وی با بیان اینکه حضرت معصومه (س) یکی از شخصیت‌های برجسته معنوی در مکتب شیعه است، اظهار کرد: آیت الله بروجردی در کتاب جامع احادیث الشیعه از امام صادق (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمود: حضرت معصومه (س) دارای مقام بلند شفاعت است و به واسطه شفاعت ایشان، همه شیعیان می‌توانند وارد بهشت شوند. این روایت نشان از مقام قداست و طهارت حضرت معصومه (س) دارد که به قدری بلند است که در آخرت، شفاعت ایشان باعث رستگاری شیعیان خواهد شد.

وی گفت: شفاعت در عالم آخرت به مقام هدایتگری فرد بستگی دارد، به این معنا که هر کس در دنیا به میزان توانایی خود در هدایت دیگران عمل کند، در آخرت نیز به همان شکل شفاعت خواهد کرد. وجود حضرت معصومه (س) در قم جرقه پیدایش حوزه علمیه را در این شهر زد و به برکت عنایات ایشان است که موجب تربیت بزرگانی از فقیهان، عارفان و حکیمان شده است.

این استاد حوزه ادامه داد: حوزه علمیه قم که بیش از ۱۰۰ سال از تأسیس آن می‌گذرد، به تربیت عالمان و فقیهان بزرگ پرداخته که معارف الهی را به جامعه شیعه منتقل کرده‌اند. تمامی این هدایتگری‌ها از سرچشمه‌ای به نام حضرت معصومه (س) نشأت می‌گیرد و در عالم قیامت نیز به شکل شفاعت ظهور خواهد کرد.

وی در ادامه به شخصیت روحی و روانی زنان پرداخت و تأکید کرد: خداوند ویژگی‌های خاصی را در زنان قرار داده است. این ویژگی‌ها شامل خویشتن‌داری، نجابت، حیا و صداقت است. در آیه ۲۵ سوره قصص فرمود: «فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِی عَلَی اسْتِحْیَاءٍ قَالَتْ إِنَّ أَبِی یَدْعُوکَ لِیَجْزِیَکَ أَجْرَ مَا سَقَیْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَیْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ.» به حیا و حرمت دختران حضرت شعیب اشاره شده که در شلوغ‌ترین مکانی که دامداران برای سیراب کردنِ دام‌های خود جمع می‌شدند، دختران شعیب در عین اینکه در اجتماع حضور داشتند اما بسیار با حیاء بودند.

وی افزود: همچنین، خداوند در شخصیت زنان عاطفه و محبت بیشتری قرار داده است و این عناصر، شخصیت روحی و معنوی آن‌ها را شکل می‌دهند.

این استاد حوزه تاکید کرد: در تعامل با زنان، چه در خانواده و چه در جامعه، باید به این ویژگی‌ها توجه کرده و رفتارهایی مغایر با شخصیت آن‌ها انجام ندهیم و این مهم را خدا به ما آموخته است، چرا که پیامبر خدا (ص) فرمود: «خدا در مورد دختران و زنان بیشتر از مردان رحمت دارد.» ما موظف به اِعمال محبت و عاطفه در مورد دختران و زنان هستیم. اندیشه و رفتار حضرت معصومه (س) بر محور پاکی و آموزش تعالیم انسانی و دینی است.

حجت السلام سروش در پایان تشریح کرد: ما در احادیث، روایاتی داریم که توسط آن حضرت از حضرات معصومین نقل شده است. از سوی دیگر حضور حضرت معصومه (س) در قم نشان از حضور اجتماعی ایشان است، اما نکته اینجاست که حضرت معصومه (س) در عین محافظت از چهارچوب‌های خانوادگی، حضور اجتماعی دارد و از اندوخته‌های علمی خود دیگران را سیراب می‌کند، اما در عین حال از طهارت روح و قداست نفس خود نیز محافظت می‌کند. این الگو اگر مورد تأسیِ دختران و زنان در جامعه قرار گیرد حتما ارتقای مهمی را شاهد خواهیم بود.

انتهای پیام/

به بهانه ولادت حضرت معصومه؛ شناخت قدیس‌ها ، نوشته هادی سروش

کدخبر: ۱۶۶۶۶۵۶تاریخ انتشار: ۱۴۰۴/۰۲/۰۹ ۱۹:۲۵:۱۸

به بهانه ولادت حضرت معصومه؛

شناخت قدیس‌ها

همانطوری که در جوامع مذهبی ، مردمان دارای نقطه مثبتی به نام «ارزشگرائی» بوده و به شخصیت های مقدس احترام میگذارد، اما نباید از آسیب شخصیت گرائی بر اساس «مقدس سازی» غافل بوده و گرفتار خرافات و اوهام شد. در اینجاست که به معیارهای متقن و حیاتی ؛ برای تمایز حقیقت از خرافه محتاج هستیم. چهار محور مهم در این مقوله داریم که تقدیم داشته و آن را بر شخصیت حضرت معصومه (س) تطبیق میکنیم.

مقدمه:

همانطوری که در جوامع مذهبی ، مردمان دارای نقطه مثبتی به نام «ارزشگرائی» بوده و به شخصیت های مقدس احترام میگذارد، اما نباید از آسیب شخصیت گرائی بر اساس «مقدس سازی» غافل بوده و گرفتار خرافات و اوهام شد.

در اینجاست که به معیارهای متقن و حیاتی ؛ برای تمایز حقیقت از خرافه محتاج هستیم.

چهار محور مهم در این مقوله داریم که تقدیم داشته و آن را بر شخصیت حضرت معصومه (س) تطبیق میکنیم.

محور اول:

تایید و تصدیق امام معصوم (ع) بر یک شخص مشخص است که نشان از ارزش معنوی آن جناب میباشد.

مثلا در مورد حضرت معصومه (س) ، امام رضا(ع) از ایشان تعبیر “معصومه” دارد که نشان از پاکی و نزاهت این بانو دارد.(ریاحین الشریعه۳۵/۵ازبحار)

و یا امام صادق (ع) در معرفی “مقام شفاعت” حضرت معصومه ، چنان شفاعت حضرت را فراگیر معرفی میکند که شامل همه شیعیان میشود ؛

شهید ثالث قاضى نور اللّٰه تسترى در کتاب مجالس المؤمنین روایت کرده از امام صادق (ع) که فرمود:《 خدا را حرمى است که مکه است. رسول خدا(ص) را حرمى است که مدینه است. و براى امیر المؤمنین (ع)حرمى است که کوفه است…آگاه باشید که قم کوفه کوچک است… بانویی از فرزندانم به نام فاطمه دختر موسی (ع) در آنجا وفات می نماید و با شفاعت او تمام شیعیانم وارد بهشت می شوند. ؛ – ….الا و ان قم الکوفة الصغیرة…. تقبض فیها امراة من ولدی اسمها فاطمة بنت موسی و تدخل بشفاعتها شیعتی الجنة باجمعهم.》

محور دوم:

تاکید بر دیدار و یا زیارت شخصیتی خاص از سوی امام معصوم (ع) میتواند تقدس آن فرد را تثبیت کند.

در مورد حضرت معصومه(س) دو روایت صحیح السند از دو امام بزرگوار داریم.

روایت نخست به نقل صدوق در دوکتابش – عیون و ثواب الاعمال – از حضرت رضا(ع) است ؛ سعد بن سعد گوید از حضرت درباره خواهرش پرسش کردم ؟ ایشان فرمودند : 《 هر کس او را زیارت کند ، بهشتی است ؛ – من زارها فله الجنة》.

روایت بعدی به اسناد “کتاب کامل الزیارات” از حضرت جوادالائمه (ع) است که فرمود : 《 هر کس در قم ،عمه ام را زیارت کند ، بهشتی است ؛ – من زار قبر عمتی بقم فله الجنة》.

در این دو روایت تعبیر “فله الجنة” آمده و معنای فارسی آن این است که “بهشت برای اوست”. به نظر میرسد این تعبیر این معنا را به همراه که به صرف زیارت ، مالک همه مراتب بهشت را مالک شود ، چرا که وظائف انسان خلاصه در زیارت مستحبی نمیشود.

لذاست که تعبیر “فله الجنة” بمعنای “استحقاق بهشت” است که زیارت آن بزرگوار زمینه و استحقاق بهشت را در انسان فراهم می آورد.

محور سوم:

مراتب دانش و علم یک شخصیت است که خود نشانه ای از عظمت او میتواند باشد .

البته دانشی که بگونه ای ، اتصالش به مبادی عالیه و عالَم ملکوت را برساند که تعبیر قرآنی از آن به “علم لدنی” میباشد.

در مورد حضرت معصومه (س) نقلیات قابل اطمینانی در اثبات دانش فراگیر این بانوی بزرگوار اسلام داریم.

به عنوان نمونه علامه مجلسی نقل میکند ؛ جمعی از شیعیان قم برای تشرف به محضر امام کاظم (ع) وارد مدینه شدند،ولی آن حضرت در مسافرت بود.

آنها ناگزیر بودند، از آن سفر مراجعت کنند. از این روی سؤالات خود را نوشتند و به افراد خانواده امام کاظم (ع) تحویل دادند تا در سفر بعد، جواب آن را دریافت نمایند. هنگام خداحافظی، دیدند حضرت معصومه (س) که حدود شش سال داشت، پاسخ سوالات آنها را نوشته و آماده نموده است! بسیار شادمان شدند و آن نامه را تحویل گرفتند.

هنگام بازگشت بسمت قم ، در بین راه با امام کاظم (ع) که از سفر باز می گشت، مواجه شدند و ماجرا را به عرض امام رساندند، امام (ع) آن نوشته را از آنها طلبید و مطالعه فرمود و پاسخهای دخترش فاطمه(س) را درست یافت، آنگاه ضمن تمجید و تجلیل از دختر گرامی اش و تصدیق پاسخهای او، سه بار فرمود: «فداها ابوها» (پدرش فدایش باد).

نشانه دیگر از دانش حضرت معصومه(س) قرار گرفتن نام مبارک ایشان در سلسه روات احادیث است که نشان دهنده آگاهی آن بزرگوار از دانش “حدیث” است.

بعنوان نمونه سه حدیث مهم اشاره میشود؛

اول حدیث “فاطمیات” است که حدود چهل فاطمه در سلسله روایت وجود دارد ، و از آن جمله فاطمه معصومه است تا میرسید به فاطمه زهرا(س) و ایشان از پیامبر(ص) که فرمود: 《الامن مات علی حب آل محمدمات شهیدا》.

دوم حدیث “غدیر” است که پیامبر(ص) فرمود:《من کنت مولا فعلی مولا》، که یکی از راویان مهم جریان غدیر حضرت معصومه است که سند کامل آن در جلد اول صفحه ۱۹۶ نقل نموده است.

وسوم حدیث “منزلت” است که پیامبر(ص) فرمود:《 یاعلی انت منی بمنزلةهارون من موسی》. در سلسله روایانش حضرت معصومه قرار دارد و علامه امینی در جلد اول الغدیر صفحه ۱۹۷ آورده است.

محور چهار:

سیره علماء ربانی فقهاء عظام در توجه و توسل به شخصیتی شناخته ، میتواند ما را در اعتقاد به آن بزرگوار اطمینان بخشد.

خوب روشن است وقتی میگوییم “عالم ربانی و فقیه بزرگ” نشان از هر عالم و فقیهی نخواهد بود. عالمان و فقیهانی روش شان الگو میشود که از هر گونه نزدیکی به “قدرتها” و یا هر گونه سهم خواهی از “ثروتها” مبرا و پاک باشند.

عالمی که قدرت و یا ثروت در سیره او اثرگذار شود، هیچ گاه نمیتواند روش او و یا گفتار او به شخصیتی و یا جایگاهی “تقدس” بخشد.

شناخت و تمایز این عالمان فقیهان امروزه که سطح دانش و علم در عموم جامعه سایه افکنه و رسانه ها زیرکانه همه چیز بزرگان را زیر دید گرفته اند و مردانه اعلام میکنند ، کار پیچیده ای نخواهد بود.

مثلا اگر عالم و فقیهی برای شخصی مایه گذارد و بعد روابط ایشان با آن شخص بخاطر قدرت ویا ثروتش نمایان شود و یا مکانی را مقدس اعلام کند و بعد معلوم شود خود او از سرمایه گذاران عمرانی آن منطقه بوده ، قطعا سیره آن عالم هرچقدر هم که سرشناس باشد ، فاقد حجیت است و ذره ای تقدس و معنویت به شخص و یا مکانی نمیدهد. واگر بدهد هم چیزی غیر از “خرافه” نخواهد بود.

در مورد *حضرت معصومه (س)* ما میبینیم از قرن دوم ببعد این حرم ، مورد توجه قاطبه علماء و فقهاء بزرگوار بوده و هست .

خود این موضوع بر اهمیت این جایگاه مقدس و معصومه مقدسه ، می افزاید.

به این نمونه توجه بفرمایید؛

در زمان رژیم گذشته، دولت عربستان سعودی نماینده‌ای را به ایران فرستاد و نزد وی رفت و گفت شما رئیس مملکت ایران هستی اما من بنا دارم با رئیس مذهب شیعه و مسلمانان ایران صحبت کنم که وی را به آیت‌الله بروجردی در قم ارجاع دادند اما آیت‌الله بروجردی این دیدار را نپذیرفت، بسیاری نزد ایشان رفتند که در صورت برگزاری این دیدار امکان اخذ امتیازاتی برای ایرانیان و طلاب در سفر حج ایجاد می‌شود که در نهایت آیت‌الله بروجردی پاسخ داد، نماینده کشور عربستان وهابی است و بنا دارد به دیدار من در قم بیاید اما به دیدار و زیارت حضرت معصومه (س) نخواهد رفت و من این را ننگی برای خود می‌دانم و از فردای آن، روی زیارت حضرت را نخواهم داشت.

امیدواریم با این چهار محور مهم در تمایز حقیقت از خرافه، و شناخت انسانهای ملکوتی از آدمیان عادی، موفق باشیم.

انشاءالله

مشاهده خبر در جماران

اخبار مرتبط

تعیین روز وفات حضرت معصومه (ع) و یک آسیب جدی برای مسلمانان

فاطمه معصومه(س)؛ بانویی که مژده آمدنش را داده بودند

مروری بر مقامات معنوی حضرت معصومه(س)

مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و ریزشِ "ادب"

اقتضایِ "تفقه دینی" در رابطه با جنگی که توان هزینه آن نباشد

لینک کوتاه:

کلمات کلیدی حضرت معصومه هادی سروش آیت‌الله بروجردی حضرت معصومه (س)

WWW.JAMARAN.IR

© کلیه حقوق مادی و معنوی برای پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.

هادی سروش: اسلام «برخورد متحجرانه» با دختران را نمیپذیرد/ قانون و اجرای آن در مورد زنان ..

استاد هادی سروش: اسلام «برخورد متحجرانه» با دختران را نمیپذیرد/ قانون و اجرای آن در مورد زنان باید توأم با «رأفت و رحمت» باشد

انتشار :‌ سه‌شنبه ۰۹ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۳:۳۹

شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش دریادداشتی که به مناسبت میلاد با سعادت حضرت فاطمه معصومه(س) در اختیار شفقنا قرار داد، تأکید کرد: براساس آموزه های پیامبر خدا (ص) و اهلبیت (ع) هیچ‌گونه برخورد تندِ متحجرانه و یا چکشی با دختران و زنان قابل پذیرش نیست. برخورد با دختران حتی در مواقعی که از آنان یک ناهنجاری دیده شود، باید با لطیف ترین و محتاط ترین روش باشد.

به گزارش شفقنا، در متن کامل یادداشت استاد هادی سروش آمده است:

قبل ورود به بحث و بررسی نگاه دین و اخلاق به دختران ، آنجا که این متن با توجه به ولادت وجود مبارک حضرت معصومه (سلام الله علیها) تهیه شده ، قلم را در تجلیل از شخصیت‌ ایشان قرار میدهیم .

حضرت معصومه یک قدیسه است

از شخصیت های برجسته معنوی و یکی از چهره‌های قدیس در مکتب شیعه ؛ حضرت معصومه (س) است.

قدیس بودن حضرت معصومه را جناب استاد آیت الله مطهری استوار بر احادیث معتبر دانسته است. چهرهای قدیس ، چهره های قابل تکریم هستند و میتوانند الگو همیشگی به حساب آیند ‌

حضرت معصومه و مقام بلندِ شفاعت

آیت الله بروجردی در کتاب «جامع الاحادیث الشیعه» از امام صادق (ع) نقل می‌کند که آن حضرت درباره مقام بلندِ شفاعتِ حضرت معصومه (س) فرمود : «فاطمة بنت موسی تدخل بشفاعتها شیعتی الجنة باجمعهم»؛ ( ج ۱۲ ص ۶۱۷ ) پس حضرت فاطمه معصومه(س) آنچنان مقامی دارد که به واسطه شفاعت ایشان همه شیعیان می‌توانند وارد بهشت شوند.

در این بیان امام صادق (ع) این نکته مهم

قرار دارد که مقام قداست، طهارت و معنویت حضرت فاطمه معصومه (س) به قدری است که وقتی در آخرت این مقام ظهور می‌کند، باعث یا توانایی شفاعت همه شیعیان را دارد.

رابطه هدایتگرها با شفاعت

مطلب مهم این است که شفاعت در عالم آخرت متفرغ بر مقام هدایتگری آن شخص است. هر کسی به هر مقداری که در نشئه دنیا بتواند نسبت به انسان‌ها هدایتگری داشته باشد، در عالم آخرت این مقام هدایتگری به شکل شفاعت ظهور

می‌کند. توضیح این مطلب چنین است؛ همانطوری که در این دنیا شخصی در کمال قوت روحی و معنوی باعث هدایت و به مقصد رسیدن انسان‌ها و تربیت نفوس می‌شود ، در آخرت طبق آن هدایت ها دارای مقام شفاعت خواهد بود و انسان‌ها و نفوسی را در دنیا به کمال رسانده ، در آخرت به بهشت به وسیله شفاعتش رهسپارخواهد کرد.

برکات وجود حضرت معصومه (س) در قم

از برکات وجود نورانی حضرت معصومه ، تاسیس حوزه علمیه است . حوزه علمیه قم در سایه سار حرم حضرت معصومه در شهر قم تنفس میکند. تمام تربیت یافتگان آن حوزه مبارکه از آیت الله حائری تا امروز ، میوه آن شجره طیبه هستند.

بزرگانی از فقیهان،حکیمان و عارفان در شهر قم، جملگی به برکت عنایات این روح مقدسه بر این شهر و برحوزه علمیه است.بیش از صد سال از تأسیس حوزه علمیه قم می‌گذرد و در طول این سالها به طور متمادی، عالمان، فقیهان و بزرگانی تربیت شده اند و هر کدام از آنان که موفق بودند و توانستند با تدریس و تبلیغ و تالیف آثارشان معارف الهی را به سرتا سر جامعه شیعه منتقل کنند جملگی در پرتو این روح مقدسه است و از سرچشمه‌ای به نام حضرت معصومه سلام الله علیها نشأت می‌گیرد و این هدایت ها در عالم آخرت ، به شکل شفاعت ظهورخواهد کرد.

روز دختر و نماد فرهنگی و دینی

یکی از کارهای زیبایی که نماد فرهنگی و دینی درکشور است، نامگذاری بعضی روزها به بعضی از شخصیت‌ها یا بعضی از صنف‌های در میان انسان‌ها و افراد است از جمله اینکه روز منسوب به حضرت فاطمه معصومه (س) به عنوان روز دختر معرفی شده است.

در زمینه دختر ما وقتی به متون دینی مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که بحث های مهمی در رابطه با دختران مطرح است.

ولادت دختر در خانواده زمینه تمرین مهربانی است

بحث اول در رابطه با ولادت دختر در کانون خانواده است. پیامبر اکرم فرمود: از خوش قدمی زن آن است که، اولین فرزندی را که می زاید، دختر باشد. ؛ «مِنْ‏ يُمْنِ‏ الْمَرْأَةِ أَنْ‏ يَكُونَ‏ بِكْرُهَا جَارِيَةً يَعْنِی أَوَّلَ وَلَدِهَا»(بحار الأنوار، ج‏۱٠۱، ص ۹۸)

ولادت یک دختر در یک خانه باعث خیر و برکت است و بهترین اولاد معرفی شده؛ «خَيْرُ اوْلادِكُمْ الْبَناتُ». پیامبر اکرم فرمود: بهترين فرزندان شما دختران هستند. (بحار الأنوار، ج‏ ۱٠۱، ص ۹۱)به اعتقاد این قلم ؛ ولادت دختر در خانواده زمینه تمرین مهربانی است ، چون در ما در روایات مختلفی داریم که ائمه(ع) وجود نوزاد دختر در خانه را باعث خیر و برکت و رحمت معرفی نموده اند.

تربیت دختران در فضای عاطفه و معنویت

بخش دوم در رابطه با تربیت دختران است، اگر هرفرزندی (چه دختر و چه پسر) نیاز به تربیت دارد، تربیت در زمینه دختران اهمیت بیشتری دارد ، چون دختر است که منشاء محبت است و نیز در آینده به عنوان مادر قرار می‌گیرد و در دامن او، فرزندتربیت می‌شود. پيامبر خدا فرمود: هر كس وارد بازار شود و چيزى خريده، و آن را براى خانواده اش ببرد، مانند كسى است كه صدقه اى را براى گروهى نيازمند مى برد و هنگام تقسیم بايد به دختران پيش از پسران بدهد؛ چرا كه هر كس دخترى را شاد كند، گويا برده اى از فرزندان اسماعيل را آزاد كرده است. ؛ «مَنْ دَخَلَ السُّوقَ فَاشْتَرى تُحْفَهً فَحَمَلَها الى عِيالِهِ كانَ كَحامِلِ صَدَقَه الى قَوْم مَحاويجَ وَلْيَبْدَأُوا بِالاناثِ قَبْلَ الذُّكُورِ فَانَّ مَنْ فَرَّحَ ابْنَتَهُ فَكَأَنَّما اعْتَقَ رَقَبَهً مِنْ وُلْدِ اسْماعيلَ». (أمالی صدوق، ص ۵۷۷)

از سوی دیگر ؛ هر چقدر در تربیت دخترانِ در اخلاق و عاطفه و معنویت خانواده‌ای موفق‌تر باشد، طبیعتاً نسل آن خانواده، آن شهر و آن کشور نسبت به آینده روشن‌تر و چشم گیرتر است.

احترام به خواسته دختران در ازدواج

بخش سوم در رابطه با ازدواج دختران است. در فقه ؛ دختر با کسب اجازه از پدر ازدواج می‌کند، اما سابق بر اساس تفکرات متعصبانه و متحجرانه یک افراطی در این زمینه شکل گرفته بود و آن این بود که برخی از پدران ، دختران کوچک خود را تزویج دیگران می کردند و قهرا در ازواج دختران توجهی سن و خواسته های دختران خود نداشتند!

صاحب کتاب «کافی» از امام صادق(ع) یا امام کاظم (ع) نقل می‌کند که آن حضرت فرمودند: «اگر ازدواجی با رضایت دختر انجام شود، زندگی او توأم با دوام خواهد بود.« إِذَا زُوِّجُوا وَ هُمْ صِغَارٌ لَمْ یَکَادُوا یَتَأَلَّفُوا». (الکافی ج ۵ ص ۳۹۸)

این روایت نشان می‌دهد آن روشی که در صدر اسلام وجود داشته که دختران را در سن کم و بدون رضایت و موافقت به تزویج دیگران در می‌آوردند، کار درستی نبوده است و زندگی‌های استواری شکل نمی‌گرفت.

دختران و ورود به عرصه فعالیت های اجتماعی

و بخش چهارم در رابطه با دختران، موضوع مربوط به اجتماع و ورود دختران در جامعه و فعالیت های اجتماع است.

اولاً ؛ ورود دختران و زنان در عرصه فعالیت های اجتماعی هیچ گونه منعِ معتبرِ دینی و فقهی ندارد ، گرچه ورود انان به عرصه هایی که تناسب بیشتری با شرائط زن دارد مورد توصیه است.

توجه دین و معارف دینی به شخصیت روحی دختران

در نصوص و آورده های دینی درباره شخصیت روحی دختران و زنان دو تعبیر مهم آمده است که انسان را به توجه بیشتری وا می‌دارد.

تعبیر نخست این است که در بیان امیرالمومنین علی(ع)؛ دختران به عنوان “ریحانه” تعبیر شده اند. (کافی ۵ ص ۵۱۰) ریحانه ؛ نشان از حقیقتی اثرپذیر و بسیار لطیف است.

در بیان دیگری در روایات؛ از دختران به “قواریر”

تعبیر شده اند، پيامبر خدا (ص) فرمودند: «رِفْقاً بِالقَوارير»؛ يعنى با زنان جام هاى بلورين با رفق و مدارا رفتار كنيد. (لاستيعاب، ج ۱ ، ص ۱۴۰)

همین بیان مهم پیامبر رحمت (ص) را امام سجاد(ع) نیز با این عبارت فرمودند : «هن قواریر لاتکسروهن ؛ دختران و زنان مانند بلورند، آنها را نشکنید». (بحارالانوار، ج ۵۸ ، ص ۲۲۰)

این واژه منشاء قرآنی دارد و بمعنای ظرف بلورین است. مقصود این است که دختران یک موجودات زیبا و جذاب و پخش کننده نور هستند که در مواجهه با کوچکترین خطر شکسته می شوند.

برخورد تندِ متحجرانه و برخورد چکشی با دختران و زنان خارج از آموزه های دینی است

با توجه به هدایت های ائمه دین علیهم السلام ، دختران و زنان ؛ ریحانه و قواریر هستند ، پس هر گونه برخورد خشن و خوردکننده و شکننده با آنان در قانون گذاری و اجرای قانون در جامعه نارواست.

تردیدی نیست که برخورد خشونت و تند با دختران و زنان در خانواده و یا در جامعه از یک تفکر ارتجاعی و متحجرانه شکل می گیرد! برخورد با دختران حتی در مواقعی که از آن‌ها یک ناهنجاری دیده شود، باید با دقیق ترین، لطیف ترین و محتاط ترین روش باشد.

پیامبر(ص) در حدیثی می‌فرمایند: «خداوند متعال نسبت به دختران در مقایسه با پسران و مردان بسیار رقیق تر، لطیف تر، با محبت و رحمت بیشتری تعامل می‌کند. ؛ إنّ اللّه تباركَ و تعالى علَى الإناثِ أرق مِنهُ علَى الذُّكورِ». (کافی ؛ ج ۷ ص۶)

وقتی خداوند متعال در مورد دختران و زنان با یک روش حکیمانه که استوار بر احتیاط رفتار می‌کند، طبیعتاً ما موظفیم به اینکه در مواجهه با زنان و دختران در جامعه بسیار محتاطانه و رئوفانه مواجه شویم.

قانون گذار و رعایت جوانبِ احتیاط در مورد دختران و زنان

کسانی که در قانون گذاری، قانون تدوین میکنند ، باید قانون های آنها نسبت به زنان و دختران در نهایت محبت و جانبداری عاطفی باشد تا مبادا این گل های زندگی ها و بلورهای آسیب پذیر ، مورد صدمه قرار گیرند.

این مهم ، فقط وظیفه قانوگذار نیست ، بلکه مجریان قانون در نهادهای نظارتی و قضایی و امنیتی با روش درست برخورد با دختران و زنان را آموخته و سپس پیاده کنند.

از این دستور دینی؛ نهادهای آموزشی و اداری و صنایع و شرکت ها استثناء نبوده و باید در مورد زنان و دختران کمال خوبستن داری را داشته باشند.

• برچسب ها
• استاد هادی سروش
• برخورد متحجرانه
• روش برخورد با زنان و دختران
• سیره حضرت معصومه(س)
• شیوه برخورد با دختران در اسلام

اخبار مرتبط

استاد هادی سروش: مسئولین «با صداقت» علت حادثه بندرعباس را اعلام...

استاد هادی سروش: تکریم «پاپ فرانسیس» به چند جهت ضروری است/...

استاد هادی سروش‌: در الگوبرداری از سیره امام صادق(ع) متوجه «اقتضای...

مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و ریزشِ «ادب!»: نوشتاری از استاد...

بیگانگیِ تخریبِ بقیع از دین و مسئولیتِ مصلحانِ دینی و چهره...

هدیه ماه رمضان و پیام خدای مهربان در روز عید فطر:...

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

استاد هادی سروش: مسئولین «با صداقت» علت حادثه بندرعباس را اعلام کنند

استاد هادی سروش: مسئولین «با صداقت» علت حادثه بندرعباس را اعلام کنند

انتشار :‌ دوشنبه ۰۸ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۰:۴۹

شفقنا- یک استاد حوزه علمیه ضمن ابراز همدردی با بازماندگان و آسیب دیدگان حادثه انفجار بندرشهید رجایی بندر عباس، تأکید کرد: مسئولین در بخش اقتصادی، سیاسی و امنیتی باید مسئولیت خود را انجام دهند. افکار عمومی بعد از جبران خسارات وارده به خانواده ها، توقع پیشگیری از این سنخ حادثه ها و مشابه آن را از دولت دارند.

به گزارش شفقنا، حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش ـ استاد فقه و فلسفه و پژوهشگر دینی ـ در گفت وگو با ایسنا؛ آتش سوزی و انفجار در بندر شهید رجایی را تسلیت گفت و یادآور شد: این رخداد تلخ و مشابه آن فقط یک ضایعه اقتصادی و یا امنیتی نیست بلکه آسیب به روح و روان جامعه است.

وی گفت: گرچه مردم عزیز و هموطنان خارج از کشور همدری و اعلام پاسخگویی به نیازهای آسیب دیدگان کرده اند ولی نمی توان مسئولیت حاکمیت و مسئولین را نادیده گرفت.

این استاد حوزه ادامه داد: مسئولین محترم در بخش اقتصادی و سیاسی و امنیتی باید مسئولیت خود را انجام دهند. افکار عمومی بعد از جبران خسارات وارده به خانواده ها، توقع پیشگیری از این سنخ حادثه ها و مشابه آن را از دولت دارند. امروز بشر توانایی جلوگیری از حوادث غیر مترقبه دارد تا چه برسد به حوادث مترقبه!

وی ادامه داد: آنچه بالفور مهم است این است که حاکمیت باید در رفع نیاز آسیب دیدگان کمر همت بسته و آنان را در این مصیبت از نظر روانی و اقتصادی تامین و همراهی کند.

سروش تاکید کرد: ناگفته نماند؛ ما انسانها باید در رخداد سخت اعلام همدری با هم وطنان و حتا غیر هموطنان به حکم انسانیت داشته باشیم. همه میدانیم که در آموزه های دینی؛ بصورت صریح همه ما موظف به کمال همراهی با مصیبت دیدگان هم کیش و غیر هم کیش، هم وطن و غیر هم وطن هستیم. همانطوریکه اعلام همدری در مصائب فردی و خانوادگی یک دستور مهم دینی است، در بخش جامعه نیز موظف به این وظیفه اخلاقی و انسانی هستیم، چرا که تردیدی نیست که همراهی دولت و ملت با آسیب دیدگان، آلام سوزناک و پر سوزتر را چه بسا کمی فرو نشاند. این یک توقع جدی است.

وی ادامه داد: بعد از آن جبران اقتصادی در مرحله اول، و بعد از همدردی اخلاقی که فضای مجازی و شبکه های مجازی کمک کار خوبی است، لازم است دست اندکاران با صداقت موضوع را بررسی و نتیجه را به مردم که صاحبان کشور هستند اعلام نمایند. و سپس به مقتضای آنچه علت حادثه بوده، وظیفه خود را اعمال نموده و نسبت به آینده از تمام داده هایی که می تواند باعث پیشگیری شود استفاده کرده و اجرایی کنند.

• برچسب ها
• ابراز همدردی در اسلام
• استاد هادی سروش
• انفجار بندر شهید رجایی بندر عباس
• حادثه بندرعباس
• علت حادثه بندرعباس

اخبار مرتبط

پیام تسلیت حضرت آیت الله سبحانی در پی حادثه بندرعباس

حضرت آیت الله نوری همدانی: مسئولین علت حادثه بندر شهید رجایی...

تسلیت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در پی حادثه بندرعباس

استاد هادی سروش: تکریم «پاپ فرانسیس» به چند جهت ضروری است/...

استاد هادی سروش‌: در الگوبرداری از سیره امام صادق(ع) متوجه «اقتضای...

مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و ریزشِ «ادب!»: نوشتاری از استاد...

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023

استاد هادی سروش: تکریم «پاپ فرانسیس» به چند جهت ضروری است/ آموزه مهم ملاقات پاپ و حضرت آیت الله ..

استاد هادی سروش: تکریم «پاپ فرانسیس» به چند جهت ضروری است/ آموزه مهم ملاقات پاپ و حضرت آیت الله سیستانی

انتشار :‌ چهارشنبه ۰۳ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۰۸:۴۵

شفقنا- حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در یادداشتی به مناسبت درگذشت پاپ فرانسیس که در اختیار شفقنا قرار داد، اینگونه آورده است: «درگذشت رهبر کلیسای کاتولیک جهان، جناب پاپ فرانسیس را تسلیت عرض می کنم. درگذشت چنین رهبر معنوی که بخش مهمی از جهان، جایگاه مهمی برای او قائل هستند درخور توجه بوده و باید مورد تکریم باشد.

تکریم پاپ فرانسیس از جهات مختلفی یک تکلیف اجتماعی و فضیلت اخلاقی است؛ اولا؛ رهبر کلیساهای کاتولیک جهان در میان پیروان خود جایگاه خاص بوده و در سرتاسر جهان که پاپ فرانسیس را می شناسند و یا از پیروان مذهبی او هستند به او احترام می گذارند. و ما نیز به وی بنا به فرمایش رسول خدا (ص) که فرمودند: «اکرموا کریم کل قوم»؛ احترام می گذاریم. این جمله از آموزه های اخلاقی رسول الله (ص) است که در مواجه با شخصیت هایی که در پیشگاه اقوام و مذاهب دارای شخصیت والایی هستند، باید به آنها احترام گذارده شود.

جهت دوم؛ پاپ فرانسیس، در دوران رهبری مسیحیان کاتولیک، نماد خدماتی ارزنده در عرصه صلح و مدارا در جهان بود. او همواره در سخنرانی ها و ملاقات ها به صلح و مدارا توجه خاصی داشت.

او می توانست با این جایگاه معنوی والایی که در جهان مسیحیت داشت ، دعوت به صلح و مدارا نداشته باشد و حتی با برخی از سیاست هایش در کنار ظالم قرار گیرد! اما پاپ فرانسیس چنین کاری را نکرد و همواره در عرصه صلح و مدارا ؛ مشوّق روشنفکران، اندیشمندان و فیلسوفان جهان بود که به صلح و مدارا و احترام به حقوق در جهان بیندیشند. وی نه تنها در زمان حیاتش در سمت پاپ، یک صدای رسایی در جهت صلح و آرامش در جهان بود، حتی در وصیت نامه خود هم می نویسد: «امید دارم در برابر رنج هایی که در این دوران کشیده ام، صلح و آرامش برای ملت ها باشد».

این جمله در وصیتنامه پاپ فرانسیس قابل اهمیت است که رنج های شخصی و رنج هایی که در دوران بیماری داشته، در عوض از خدا درخواست می کند که اجر و جزای آن را در صلح و آرامش ملت ها قرار دهد.

و جهت سوم که سبب می شود، ما به ایشان به دیدِ تکریم و احترام نظر کنیم، همدلی پاپ فرانسیس نسبت به مظلومان و ستمدیدگان جهان است. در جریان غزه که اسرائیل کشتار فجیعی و یک هولوکاست در غزه را پدید آورد، پاپ فرانسیس در مراحل مختلفی، سخن از قطع ظلم و همدلی با مظلومان و ستمدیدگان داشت.

و اما جهت چهارم که سبب می شود نسبت به این شخصیت معنوی جهان مسیحیت، به عنوان حوزه علمیه و یا به عنوان یک روحانی تکریم داشته باشیم، ملاقاتی است که چندی قبل وی با حضرت آیت الله العظمی سیستانی در نجف داشت و در آن ملاقات مرجع اعلا و بزرگ جهان تشیع به ایشان احترام کردند.

رفتار و سیره مرجعیت اعلای شیعه می تواند برای ما الگوی بسیار روشنی باشد که باید آن مسیر را ادامه دهیم و امروز نیز دفتر آیت الله العظمی سیستانی درگذشت پاپ را با یک بیانیه بلندی نسبت به مسیحیان و کاتولیک های جهان تسلیت گفتند.

آموزه مهم آن ملاقاتِ دو رهبر مذهبی جهان، برای ما غیر از توجه به شخصیت های مذهبی، تاکید بر نقاط مشترک مانند صلح و مدارا و دفاع از مظلوم و رعایت حقوق انسان ها می باشد.

ما امیدواریم که در تعیین رهبران مذهبی در جهان، خواه در میان کاتولیک ها یا میان دیگر فرق مسیحیت یا رهبران دیگر مذاهب و ادیان الهی رهبرانی انتخاب شوند که همواره مدافع مظلوم و منتقدِ جدیِ ظلم و ظالم باشند، و با ستمدیدگان همراهی کنند و بلندگوی غَرایی نسبت به صلح و مدارا در جهان باشند و دائما پیروان خود و رهبران مذهبی جهان و خصوصا سیاستمداران مختلف در جهان را به صلح دعوت کنند تا شاید جهان مملو از آرامش و صلح برای مردم رقم بخورد.

• برچسب ها
• استاد هادی سروش
• پاپ فرانسیس
• تکریم پاپ
• حضرت آیت الله سیستانی
• درگذشت پاپ فرانسیس
• صلح در جهان

استاد هادی سروش‌: در الگوبرداری از سیره امام صادق(ع) متوجه «اقتضای زمان» نیستیم

استاد هادی سروش‌: در الگوبرداری از سیره امام صادق(ع) متوجه «اقتضای زمان» نیستیم

انتشار :‌ سه‌شنبه ۰۲ / ۰۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۲۰:۰۵

شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش در یادداشتی با عنوان «امام صادق (علیه السلام) و دین‌گریزی» که در اختیار «اندیشه ما» قرار داد، نوشت: در مورد امام صادق(علیه السلام) و بحث مهم دین‌گریزی یک مقدمه‌ای را تقدیم کنم و آن مقدمه این است که شیعه قائل به امامت است و اعتقاد دارد چه در زمانی که امام حضور دارد و چه در زمانی که امام غایب است، امامت هیچ‌گاه غائب نیست و مهم این است. که ما بتوانیم تمام مسائل دینی و مکتبی و مذهبی خود را با الگوی مدون، دقیق و حساب شده‌ای که از امامت در بحث‌های کلامی داریم، پاسخ دهیم و براساس آن، پاسخ‌گوی سوالات، مشکلات، چالش‌ها و نیازهای خویش باشیم.

وقتی که به چالش‌های امروز خود نگاه می‌کنیم، الگوی درست و قابل عرضه‌ای از وجود مبارک امام صادق(علیه السلام) برای رفع تمام نیازهایی، مواجهیم که در زمینه آسیب‌های دینی، قابل تصور است یا بیش از حد تصور با آن روبه‌روییم.

اتهامات اعتقادی وایجاد

یکی از بخش‌های مهمی که می‌توانیم به سیره امام صادق(علیه السلام) تمسک کنیم، مسئله اتهامات اعتقادی است.

در جامعه امروز ما، بسیاری از گریزهایی که از دین ایجاد می‌شود و اتفاق می‌افتد، به اتهامات اعتقادی و باورهای دینی، بازگشت دارد؛ یعنی افرادی هستند که به‌عنوان تماشاچی از دور، رفتار کسانی را که در محل تبلیغ یا اجرای دین در جامعه هستند، می‌بینند و مشاهده می‌کنند که چگونه آنان در برداشت از دیگراندیشی دیگران، اتهام اعتقادی به دیگراندیشان می‌زنند. طبیعتاً چنین چیزی نمی‌تواند به سود دین و نتیجتاً ترویج دین باشد.

فردی به‌نام «ابوحنیفه» در زمان امام صادق(علیه السلام) زندگی می‌کند که خود دارای دانش و روش خاص است و طرفداران، شاگردان و افراد حمایت‌کننده جدی هم دارد. وی در نشستی با امام صادق(علیه السلام) وقتی دید که امام در هنگام میل غذا. نام خداوند متعال و پیامبر را می‌برد، بلافاصله -معاذ الله- اتهام شرک به امام و روش ایشان زد. امام صادق – طبق روایتی که مرحوم شیخ حر عاملی در جلد ۲۴ «وسائل» صفحه ۳۵۱ نقل کرده، – دو آیه از سوره توبه (آیه ۵۹ و ۷۴) تلاوت فرمودند که در آن‌ها در کنار نام حضرت حق تعالی، نام پیامبر هم آمده است و حضرت به این اتهام، چنین پاسخی قطعی و صریح دادند.

غرض این است که وقتی افرادی که باورهای درستی دارند، مورد اتهام قرار می‌گیرند، یا کسانی که باورهای درستی دارند اما از دانش و مهارت بیان آن باورها محرومند و نمی‌توانند آن‌ها را به درستی بیان دارند، اینجاست که باید مراقبت کرد که فوراً اتهام شرک و بی‌دینی و برچسب ضدخدا بودن به افراد زده نشود. چنین چیزی در بیرون از جنجالی که در مورد یک شخص به‌عنوان دیگراندیش، مطرح است، برای جامعه می‌تواند چالشی به‌نام «دین‌گریزی» را رقم زند.

تأثیر بی توجه به اقتضائات زمان و اصرار بر سنت های گذشته بر دین گریزی

در مرحله دیگری که ما به سیره امام(علیه السلام) مراجعه می‌کنیم، در همین زمینه دین‌گریزی می‌بینیم بی‌توجهی به اقتضائات زمانه می‌تواند مشکلی را به‌نام گریز از دین، موجب شود و امام صادق(علیه السلام) به‌شکل جدی، متوجه این چالش بود و در این زمینه، نمونه‌هایی معروفی وجود دارد.

در کتاب شریف «کافی» جلد ششم، صفحه ۴۴۲ جریان «سفیان ثوری» آمده که وقتی با امام صادق(علیه السلام) مواجه شد، لباس مناسبی را در پوشش امام دید و گفت: «ان هذا اللباس لیس من لباسک»؛ این لباس، مناسب شأن شما نیست؛ چراکه لباسی نسبتاً فاخر بوده. استدلال سفیان سوری هم به این بود که در زمان پیامبر، آن حضرت چنین لباسی را استفاده نمی‌کردند. پاسخ امام صادق(علیه السلام) مهم و قابل توجه است و آن، اینکه: این لباسی که من از او استفاده می‌کنم، مقتضای این زمان است.

خود اقتضائات زمان و توجه به آن‌ها می‌تواند به‌عنوان امری که یک پیشوای دینی انجام می‌دهد، باعث ترویج دین گردد یا –خدای ناخواسته- چون برخلاف اقتضائات زمان است، منجر به گریز از دین شود.

در سیره امام صادق(علیه السلام) این حکایت را می‌خوانیم که حضرت به خانه فردی وارد شدند که مخروبه و قدیمی بود و با آن دوران، مناسبتی نداشت. امام صادق به او فرمودند: شما که شرایط مالی خوبی داری، چرا در چنین خانه‌ای زندگی می‌کنی؟ پاسخ داد: این خانه پدری من است و قصد دارم آن را حفظ کنم. امام صادق (علیه السلام) به او اعتراض فرمودند که این روش، عاقلانه‌ و درستی نیست.

غرض اینکه وقتی به سیره امام صادق نگاه می‌کنیم، نمونه‌های بسیار زیادی در این موضوع می‌بینیم. بی‌توجهی به اقتضائات زمانه در مسائل اجتماعی، خانوادگی و سیاسی می‌تواند منجر به گریز از دین شود. وقتی ما با نام دین، موانع متعددی در زندگی طبیعی مردم، رفت‌وآمد، و کسب وکارشان موانعی ایجاد کردیم، قهرا باعث بی‌اعتمادی آنان به دین و گریزشان ازدین می‌شود.

این یک درس مهم و آموزه‌ای زیباست که از امام صادق(علیه السلام) داریم، مبنی بر اینکه باید اقتضائات زمانه را در نظر گیریم و مواردی را که اصلاً در دین، مطرح نشده، به‌نام دین، جا نیندازیم و زمان را به عقب بر نگردانیم؛ و حتی مواردی هم که در دین مطرح شده، طبق مبنای فقهی تاثیر زمان و مکان در فقه، همان آموزه‌های فقهی می‌تواند با روش جدید، همگون باشد و مورد استقبال قرار گیرد، نه اینکه مورد دین‌گریزی باشد.

در بحث توجه به اقتضائات زمانه واقعاً شگفت‌آور یا تاسف‌بار که ما با برخورداری از الگویی به‌نام امام صادق(علیه السلام) به‌عنوان رئیس مذهب، در مسائل بسیار ساده، متوجه اقتضای زمان نیستیم و در مورد مسائلی مانند؛ زنان، هنر، روابط اجتماعی و روابط بین‌الملل، از اقتضائات زمان، غافلیم و طبیعتاً وقتی از یک سو به این اقتضائات، بی‌توجهی می‌نماییم و از سوی دیگر به‌نام دین، روش‌های گذشته را با اعمال فشار و بعضاً تهدید و جریمه به جامعه تحمیل می‌کنیم، روشن است که به سر دین چه‌ها در نخواهد آمد.

محدود کردن حق وحقوق، و توجه به منافع عده خاص و ویژه‌پروری‌ها

عامل دیگری که باعث غربت دین و زاویه گرفتن جامعه از آن می‌شود و رغبت‌ها به معارف، مفاهیم و مناسک دینی را می‌کاهد، این است که حق و حقوقی را که خداوند متعال برای انسان بماهو انسان، قرار داده است، به عده خاصی اختصاص داده شود. وقتی هم که به سیره امام صادق(علیه السلام) مراجعه می‌کنیم می‌بینیم امام(علیه السلام) به این نکته، کاملاً توجه دارد.

در بحث معاشرت با انسان‌هایی که در دنیا زندگی می‌کنند، باید توجه نمود که مگر همه انسان‌ها مانند ما می‌اندیشند یا مثل ما معتقدند؟ طبیعتاً این چنین نیست. امام صادق(علیه السلام) یک الگوی زیبا به همه ما ارائه کرده‌اند که در کتاب‌های مختلف، ذکر شده. شیخ صدوق در «من لا یحضره الفقیه» جلد ۴ صفحه ۱۷۵ نقل می‌کند که امام صادق فرمود: «صانِع المُنافِقَ بِلِسانِكَ، و أخلِصْ وُدَّكَ لِلمُؤمِنِ، و إن جالَسَكَ يَهودِيٌّ فأحسِنْ مُجالَسَتَه» اگر رفت‌وآمد، نشست‌وبرخاست، معاشرت و زندگی اقتصادی و اجتماعی شما با یک فرد غیرمسلمان حتی یهودی، مواجه شد، بهترین روش، بهترین رابطه، بهترین تعامل و بهترین دوستی را از خود، نشان ده. این نشان از این دارد که انسان‌ها در هر کیش و آئینی، دارای حق و حقوقی هستند.

وقتی جامعه ببیند که ما با عنوان دین، اسلام و حکومت دینی، حق و حقوق عده‌ای را که با ما همسو هستند، رعایت می‌کنیم و آن‌ها را به حق و حقوقشان به‌صورت آلاف و الوف می‌رسانیم و از بهترین مزایای اضافه‌کاری، حق ماموریت و تشویقی در رابطه با آن‌ها فروگذار نمی‌کنیم، اما در مقابل می‌بینند که با کسی که از نظر فکری و اعتقادی با ما زاویه دارد، همراه نیستیم، حقوق طبیعی او را مانع می‌شویم و حتی گاهی مانع ارتزاق آنان می‌گردیم، طبیعتاً ایجاد دین‌گریزی می‌شود درحالی که روش امام صادق(علیه السلام) که رئیس مکتب ماست، کاملا با این روش‌ها متفاوت است.

امام صادق(علیه السلام) در یک سفر یا مسیر، به مرد کافری که گرسنه و برهنه بود، از نظر خوراک و پوشاک، کمک فرمودند و یک فرد تندروی مذهبی که در کنار آن حضرت بود، به ایشان اعتراض کرد که این فرد، کافر است؛ پس چرا شما به او رسیدگی می‌کنید؟ پاسخ امام صادق(علیه السلام) این بود که: او انسان است و باید به او رسیدگی کرد. شما اگر این روش امام صادق(علیه السلام) را در جامعه پیاده کنید، دیگر مردم با دینی که ما تبلیغ می‌کنیم، زاویه نمی‌گیرند، باورهای آن‌ها آسیب نمی‌بیند.

داعیه جنگ طلبی و قهر با دنیا و اهانت به ملل و نحلل باعث دین گریزی است

یکی از مواردی که می‌تواند به جدایی جامعه از دین، کمک کند، جریان جنگ‌طلبی و ماجراجویی در جایی است که هیچ‌گونه دفاع عقلانی در برابر دشمن، وجود نداشته باشد؛ یعنی در شرائطی که دشمن حمله کرده باشد و هیچ‌گونه راهی برای بازدارندگی از حمله او نباشد. طبیعتاً در اینجا باید دفاع کرد؛ اما اگر راهی برای بازدارندگی دشمن از جنگ‌طلبی و ماجراجویی، وجود داشته باشد و در عین حال، جامعه یا افرادی به استقبال جنگ بروند، به دین، آسیب وارد می‌شود؛ چون روحیه و طبیعت مردم و خاستگاه فطری جامعه، در آرامش و صلح است. در قرآن شریف هم فرمود: «و الصلح خیر». این آیه، جز اینکه یک امر اخلاقی و حتی فقهی است، یک گزاره از فطرت انسان به شمار می‌رود. در اینجاست که وقتی به سیره امام صادق(علیه السلام) مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم در شرائطی که طوایف و قبیله‌های مختلف –و به تعبیر امروزی- جناح‌های گوناگونی مثل زیدیه بنا بر مبارزه، جهاد و جنگ داشتند و وارد میدان‌های جنگی می‌شدند، امام صادق(علیه السلام) خودشان را از این وقایع تلخ جامعه، بیرون می‌کشیدند و از جنگ و خونریزی، استقبال نمی‌فرمودند.

در جلد ۱۱ «وسائل الشیعه» صفحه ۳۲، روایتی نقل شده که به موجب آن، زیدیه می‌گویند: «لیس بیننا و بین جعفر خلاف»؛ ما با امام صادق(علیه السلام) هیچ‌گونه اختلاف فکری نداریم مگر در یک مورد و آن هم بحث جهاد و جنگ است. پاسخ امام(علیه السلام) این بود که: من اعتقادی به چنین رفتاری ندارم.

در روایت دیگری که هم که در بحث مکاسب محرمه «وسائل الشیعه» مطرح است، می‌خوانیم وقتی شخصی که کارش ساختن ابزار جنگی مانند نیزه، شمشیر و کلاه‌خود بود، از امام صادق(علیه السلام) سوال کرد: دو گروه با هم درگیرند و به من مراجعه می‌کنند تا از من وسائل جنگی بخرند. من چه چیزی را می‌توانم به این‌ها بفروشم؟ امام صادق(علیه السلام) به او فرمود: کلاه‌خود بفروش.

امام صادق(علیه السلام) می‌توانست بفرماید که شمشیر و نیزه بفروش، اما از کلاه‌خود، نام برد؛ چون این وسیله، عاملی است که جان انسان را حفظ می‌کند. ولی متأسفانه افرادی را در جامعه خود می‌بینیم که دائماً از جبهه، جنگ، جنگ‌افروزی و خون‌ریزی، دم می‌زنند. هرچند امکان دارد رفتار این عده براساس نیت‌هایی خوب، شکل گرفته باشد، اما نیت خوب کفایت نمی‌کند و ممکن است نیت خوب، توآم با یک اشتباه فکری و دینی، صورت پذیرفته باشد. این‌ها مسائلی نیست که جامعه و مردم بتوانند آن‌ها را تحمل کنند و اگر با نام دین، مطرح شود، قطعا موجب آسیب به دین و دینداری می‌شود و این را نیز می‌توانیم به خوبی، از سیره امام صادق(علیه السلام) استفاده کنیم.

یک بخشی از جامعه ما، جامعه دینی نخبگان هستند و وقتی که یک نخبه فکری و علمی در یک جامعه، به آنچه به‌عنوان دین عرضه می‌شود، با تردید مواجه شود و مسأله برای او روشن نباشد و مشکوک باشد، طبیعتاً رفتاری مناسب با آن آموزه که به‌نام دین عرضه شده، نخواهد داشت. از اینجاست که معارف دینی، آموزه‌های دینی باید در جامعه به‌صورت شفاف، صادقانه و بدون تحریف، توجیه و دگرگونی، عرضه گردد و گرنه، ممکن است توده مردم به او نگاهی نکنند، اما نخبگان جامعه به او توجه می‌نمایند و از نظر فکری، در برابر او گارد می‌گیرند و او را نمی‌پذیرند؛ در نتیجه، خود این تحریفی که در آموزه‌های دینی شکل گرفته، باعث دین‌گریزی نه فقط در سطح نخبگان، بلکه در سطح توده جامعه است. از اینجاست که یکی از بخش‌های مهم حرکت فکری، فرهنگی، دینی امام صادق(علیه السلام) در این است که آنچه که من می‌گویم و آنچه که به شما تعلیم می‌دهم، همان را با دیگران جامعه، انتقال دهید و خودتان معنای را به آن نیفزایید؛ آن را تحریف نکنید و مفادی را از آن نکاهید. متاسفانه در جامعه زمان امام صادق(علیه السلام) چنین بود. روایاتی داریم دال بر این واقعیت داریم و مرحوم فیض کاشانی هم نقل می‌کند که امام صادق(علیه السلام) به صراحت فرمود: کسانی که در مسجدالنبی می‌نشینند و از قول من سخنانی را نقل می‌کنند و مدعی‌اند که من امامشان هستم، «ما انا بامامهم»؛ من امام اینان نیستم.

تحریف آموزه‌های دینی و نقل روایات غیرمعتبر در منابر به دین‌گریزی دامن می‌زند

در کتاب رجال کشی که بنام «اختیار معرفۀ الرجال» معروف است به نقل از شیخ طوسی، چنین است که امام صادق(علیه السلام) فرمودند: «فیخرج من عندی و یتأول حدیثی علی غیر تأویله»؛ مطالب و آموزه‌هایی را القا و عرضه می‌کنم، اما آن به غیر آنچه معنای اوست، به جامعه، القا می‌کنند. ما نیز شوربختانه، در جامعه می‌بینیم مطالبی را که به هیچ‌روی نمی‌توانیم به اهل بیت (سلام الله علیهم اجمعین) نسبت دهیم، با عنوان روایت معتبر، در محافل عرضه می‌کنند و برخی از سخنرانانی که توجه یا دانش کافی ندارند، به چالشی بزرگ به‌نام دین‌گریزی در جامعه، دامن می‌زنند.

چندی پیش، سخنرانی در سخنرانی عمومی‌اش گفته بود که امام زمان(علیه السلام) وقتی ظهور می‌کند، گردن همه کسانی را که زکات نمی‌دهند، می‌زند و آن‌ها را می‌کشد. روشن است نقل این روایاتی که برخی از آن‌ها غیرمعتبر و برخی در پاسخ برخی از سوالاتی است که باید به‌صورت کامل، بررسی شود یا روایاتی هک در باب علائم ظهور، مطرح شده و نوعاً از نظر سندی، اعتبار ندارد، به‌عنوان تحریف معارف دینی است و نتیجه چنین تحریفی، چیزی غیر از دین‌گریزی نیست. این هم بخش مهمی است که در سیره امام صادق(علیه السلام) وجود دارد و ما می‌توانیم برای امروز خودمان از آن، بهره ببریم.

مقابله و مواجهه با کسانی که مخالف دین یا مخالف تفکرات دینی و یا مخالف یک حکومت به‌نام حکومت دینی‌اند، بدون نقش، در دین‌گریزی جامعه نیست. ما وقتی سیره امام صادق(علیه السلام) را نگاه می‌کنیم، متانت حضرت و استفاده از روش‌های عقلانی‌ای که در مواجهه با دگراندیشان و مخالفان –آن هم مخالفانی که تندرویی که حرمت‌شکنی می‌کردند- در پیش گرفته‌اند، واقعاً شگفت‌آور است.

در اینجا به یک روایت، اشاره می‌کنم. می‌دانید که یکی از ملحدین به‌نام «ابن ابی العوجاء» آست در زمان امام صادق(علیه السلام) شخصیتی بسیار قابل شناسایی در آن زمان و مورد توجه است و حرف‌های کفرآمیز او بسیار رایج بوده. او در جایی نشسته بود و چون اصلا انسانی مادی‌گرا بود، کلماتی کفرآمیز می‌گفت. یکی از شاگردان امام صادق(علیه السلام) به او پرخاش کرد و ابن العوجا تا پرخاش شاگرد امام را به خود دید، به او گفت: تو چگونه خود را از اصحاب جعفر بن محمد (امام صادق) می‌دانی درحالی که استاد امام تو، جعفر بن محمد، هیچ‌گاه با مخالفانش ناسزا نمی‌گوید؛ دشنام نمی‌دهد؛ بی‌حرمتی نمی‌کند و بی‌ادنی نمی‌نماید. من با جعفر بن محمد صحبت می‌کنم و صحبت و مفاد حرف‌های من با باورهای او مخالف است، اما او با صبر و حوصله به سخنان من گوش می‌کند به من پاسخ می‌دهد اما تو چگونه وارد شدی و در این جمع به من پرخاش می‌کنی؟!

متأسفانه یکی از آسیب‌هایی که در این زمانه به دین، وارد شده نوع پاسخ‌دهی و برخورد کسانی است که از زاویه دینداری یا دینداران و یا در لباس دین می‌خواهند به مخالفان اعتقادی، پاسخ بدهند و بعضا متاسفانه اهانت می‌کنند و توجه ندارند که با چنین برخوردی، نه تنها مخاطبشان در یک حالت لجبازی، قرار می‌گیرد و سخنشان را نمی‌پذیرد، بلکه این ادبیات هجمه‌وار، تند و ناسزاگویشان جامعه را از دین جدا می‌کند. جامعه هم نگاه می‌کند و با خود می‌گوید اگر دین، این است بلندگویش چنین بی‌ادبانه سخن می‌گوید، سروکاری با آن نداریم.

این‌ها نکاتی است که از سیره امام صادق(علیه السلام) می‌توان به دست آورد و جلوی دین‌گریزی ریزش نیروهای دینی را با الگو‌هایی که امام صادق(علیه السلام) به ما داده، ان‌شاءالله مانع شویم و در مسیر تقویت دین، حرکت کنیم.

• برچسب ها
• استاد هادی سروش
• اقتضای زمان
• دین گریزی
• سیره امام صادق(ع)

اخبار مرتبط

مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و ریزشِ «ادب!»: نوشتاری از استاد...

بیگانگیِ تخریبِ بقیع از دین و مسئولیتِ مصلحانِ دینی و چهره...

هدیه ماه رمضان و پیام خدای مهربان در روز عید فطر:...

«فطرت، دین و عقل» در برابر اندیشه‌های متحجرانه و رفتارهای افراطی:...

«عظمت و مظلومیت امام علی (ع)»: نوشتاری از استاد هادی سروش