استاد هادی سروش: تفکر فاطمی را در اخلاص و عدم امتیاز خواهی باید دید/ با اختلاس، رانت و منافع نامشروع نمی توان موسسه خیریه راه انداخت

شفقنا- استاد هادی سروش تاکید کرد: با توجه به آموزه نهج البلاغه و رفتار حضرت فاطمه(س) به این نتیجه می رسیم امروز اگر در گوشه ای از دنیا با پول بلیط کنسرت های مختلط و نامشروع نمی توان به کمک مردم مظلوم نقطه دیگری شتافت! همان طور با اختلاس و رانت و غیره در داخل کشور نمی توان موسسه خیریه راه انداخت،این درس حضرت زهرا(س) است.

حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در ادامه مبحث “احیاءتفکرفاطمی” در مسجد الغدیر تهران گفت: با توجه به آموزه نهج البلاغه و رفتار حضرت فاطمه به این نتیجه می رسیم امروز اگر در گوشه ای از دنیا با پول بلیط کنسرت های مختلط و نامشروع نمی توان به کمک مردم مظلوم نقطه دیگری شتافت! همان طور با اختلاس و رانت و غیره در داخل کشور نمی توان موسسه خیریه راه انداخت .
وی بیان داشت: حضرت زهرا (س) ۹ سال در خانه پدر و ۹ سال در زندگی مشترک با امیر المؤمنین بود که ۵ سال در مکه و ۱۳ سال در مدنیه بود و روزگار ایشان با رخدادهایی عادی و غیر عادی همراه بود.

مهمترین رخداد زندگی حضرت فاطمه(س) و علی(ع)

سروش گفت : در این میان حوادثی رخ می‌داده و به شکلی عادی دوران بوده تا آنکه در خانه امیرالمومنین یک حادثه مهم رخ داد و باعث نزول آیاتی از قرآن شد و آن آیات سوره الانسان است که فرمود: “وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَاشُكُورًا”.
وی افزود: آن رخداد به تعبیر شیخ طوسی در تفسیر تبیان ؛ آن رخداد ای نقدر مهم بود که در ثنای او و عظمت او خدا آیاتی را نازل نموده که تاقیامت برای فاطمه است و معادلی ندارد. شیخ طوسی [که از او به شیخ الطائفه نام برده می شود و دو کتاب از کتب اربعه شیعه از ایشان است] چنین نوشته ؛ “قد روت الخاصة والعامة أن هذه الآيات نزلت في علي وفاطمة والحسن والحسين (ع) فإنهم آثروا المسكين و اليتيم و الاسیر ثلاث ليال على إفطارهم وطووا و لم يفطروا على شيء من الطعام، فأثنى الله عليهم هذا الثناء الحسن، و أنزل فيهم هذه السورة و كفاك بذلك فضيلة جزيلة تتلى الى يوم القيامة”

گزارش زمخشری از جریان اطعام و احسان فاطمه

این استاد حوزه اظهار داشت: جناب زمخشری که استوانه تفسیر در معتزله است در “الکشاف” گوید : امام حسن و امام حسین مریض شدند و حضرت زهرا برای بهبود و سلامت آن دو نذر سه روز روزه نمود و در زمان افطار در یک شب و یا در طول سه شب سائل آمد [مورد تایید و قبول شیخ طوسی است] و اهل بیت غذای خود را به آنان دادند که مسکین و یتیم و اسیر بوده است .

اطعام یک مشرک توسط فاطمه زهرا و استفاده فقهی از آن

وی در ادامه تصریح کرد: نکته ای در آیه “یُطعمون الطعام” است که علامه طباطبایی به آن تفطن داشته و می‌فرماید: در زمان نزول آیات جنگی میان دو طائفه مسلمین نبوده تا اسیر ، یک مسلمان باشد بلکه چون جنگها بین مسلمین و مشرکین بوده پس اسیر یک فرد مشرک بوده است و حضرات او را اطعام نموده اند. از اینجا می توان به نکته مهمی که در فقه مطرح است رسید که از نظر فقهی احسان و انفاق به نیازمندان غیرمسلمان رواست.

امتیاز فاطمه در احسان ورزی

هادی سروش ختطرنشان ساخت: در زندگی خوبان و انبیاء و اولیاء احسان و انفاق بسیاری بوده ، خوب است تفطن و دقتی داشته باشیم که خصوصیت این احسان حضرت زهرا(س) چیست که فقط در این مورد ثنای الهی آمده است.

دو خصلت بسیار نادر در احسان و انفاقِ حضرت زهرا(س)

وی افزود : بر اساس آیه “إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ ” دو خصوصیت بسیار مهم در احسان فاطمه زهرا نهفته است که طبق بیان امام صادق(ع) این دو آنچنان پنهانی است که اگر خدا از آن پرده برنداشته بود همواره مخفی می ماند و آن خلوص و دیگری امتیاز نخواهی ایشان بوده . طبق نقل شیخ صدوق در کتاب امالی ؛ امام صادق فرمود: آنان حتی این جمله را هم نگفتند که “ما برای خدا کردیم” ؛ متن حدیث چنین است ؛ “وَ اللَّهِ مَا قَالُوا هَذَا لَهُمْ وَ لَکِنَّهُمْ أَضْمَرُوهُ فِی أَنْفُسِهِمْ فَأَخْبَرَ اللَّهُ بِإِضْمَارِهِمْ یَقُولُونَ لَا نُرِیدُ جَزَاءً تُکَافُونَنَا بِهِ وَ لَا شُکُوراً تُثْنُونَ عَلَیْنَا بِهِ وَ لَکِنْ إِنَّمَا أَطْعَمْنَاکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ وَ طَلَبِ ثَوَابِه.
امام صادق (ع)- به خدا قسم این جمله را برای آن‌ها به زبان نیاوردند ولی در دل گرفتند و خدا از آن خبر داد. گویند: «چیزی در عوض از شما نمی‌خواهیم و نمی‌خواهیم که قدردانی کنید. تنها برای رضای خدا به شما اطعام کردیم و ثواب او را خواهیم».
این مرحله از اخلاص محیرالعقول است !

وی ادامه داد: عظمت حضرت زهرا(س) در کمال خلوص در بیانات معصومین و غیر معصومین آمده است . مانند حسین بن روح که یک شخصیت بزرگ علمی و معنوی است تا جائیکه یکی از نواب اربعه حضرت مهدی (عج) است. وقتی از ایشان پرسیدند عظمت فاطمه در گرو چه حالی و عملی از او بوده؟ فرمود: ” بفضل الاخلاص”.

فاطمه در احسان و خیرات خود ذره ای متوجه امتیازخواهی نیست

هادی سروش ادامه داد: این خصوصیت بسیار نادری است ما در تمام خیرات و انفاق ها و احسان ها می بینیم و آن این است “لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَاشُكُورًا” یعنی ما برای احسان خود نه مزدی می‌خواهیم نه توقع تشکر از کسی داریم و خلاصه هیچ امتیازی را در نظر نداریم.

پایه و اساسِ احسان و انفاق باید توحید و پاکی باشد

وی در ادامه گفت: احسان و انفاق مانند طبقه سوم و چهارم و پنجم یک برج است که بر پایه ای مستحکم باید استوار باشد.پایه استوار تمام رفتار معنوی آدمی خداشناسی و خدا خواهی و معرفت است . این از آموزه های اولیه امیر المومنین در نهج البلاغه است که در اول نهج البلاغه فرمود: ” اول الدین معرفته” ، پایه و اساس در معرفت خداوند است.
استاد مطهری می نویسد:”هر کاری در عالم یک نظم و حساب مخصوصی دارد که فقط با آن نظم و هندسه و حساب می تواند انجام بگیرد مثل همین بنا که آن بنایی قابل اعتماد است که از اول پایه ریزی خوبی شده باشد ، پایه اول دینداری معرفت خداست. بدیهی است که استحکام هر بنایی بستگی کاملی دارد به قرصی و استحکام پایه های اول اگر پایه اول درست شد سایر پایه ها درست است و اگر نه درست نیست هیچ ممکن نیست پایه اول را نساخته شروع کرد به طبقات بالا؛ یعنی همه دستورات الهی در درجه بعد است مثل نماز و روزه و حج و جهاد و خمس و زکات و غيرها نمازی که از روی معرفت نباشد نتیجه ندارد و روزه ای که از روی معرفت نباشد فایده ندارد.”

با اختلاس و رانت و منافع نامشروع نمی توان موسسه خیریه راه انداخت

با توجه به آموزه نهج البلاغه و رفتار حضرت فاطمه(س) به این نتیجه می رسیم امروز اگر در گوشه ای از دنیا با پول بلیط کنسرت های مختلط و نامشروع نمی توان به کمک مردم مظلوم نقطه دیگری شتافت! همان طور با اختلاس و رانت و غیره در داخل کشور نمی توان موسسه خیریه راه انداخت،این درس حضرت زهرا(س) است.