همراهی معرفتی با حجاج - ۱۳ ✍ هادی سروش
🔰همراهی معرفتی با حجاج - ۱۳
✍ هادی سروش
💠 بازگشت از حج چگونه باشد ؟
حاجیان ، این مهمانان "رب کریم" به عبادتی توفیق یافتند که کمتر عبادتی به وزان آن است .
اما قصه بدین تمام نمیشود و حاجیان باید به چگونگی بازگشت خود توجه کنند ؛
✅اول ؛ در مناسبات اجتماعی و گفتاری خود با دیگران بر "یاد خدا" تاکید ورزند و از هر سخن و رفتاری که با یاد خدا منافات دارد ، جدا پرهیز کنند . هر گونه ریا و فخر فروشی ، حرام گوئی و یا حرام خوری که با "یاد وذکرخدا" منافات دارد .
این آیه شریفه سخن از نحوه بازگشت حجاج دارد ؛
"فَإِذا قَضَیْتُمْ مَناسِکَکُمْ فَاذْکُرُوا اللَّهَ کَذِکْرِکُمْ آباءَکُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکْراً فَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا وَ ما لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ" (بقره /۲۰۰)
مفاد این آیه چنین است ؛ هر گاه مناسک خود را تمام کردید، خدا را به یاد آورید ، همانطوریکه در جاهلیت بعد از مراسم حج ، پدرانتان را یاد می کردید ، بلکه بیشتر از آن یادکنید.
جریان اینکه حاجیان بعد از حج پدران خود را یاد میکردند چنین است که در تفسیر مجمع البیان از حضرت باقر (علیه السّلام) روایت است که فرمود:
"عادت عرب دوران جاهلیت این بوده که پس از فراغ از حج در این نقطه ای اجتماع می کردند و مفاخر پدران و اجداد خود را بر مىشمردند و دوران گذشته و نعمتهاى و قدرتهاى سابق خود را یادآورى میکردند ! / انّهم کانوا اذا فرغوا من الحج یجتمعون هناک و یعدون مفاخر آبائهم و مآثرهم و یذکرون ایامهم القدیمة و ایادیهم الجسیمة فامرهم اللّه ان یذکروه مکان ذکرهم آبائهم ."
این آیه طبق برخی تفاسیر دستور میدهد که بجاى یاد از پدران و آثار گذشته در اینجا بیاد خدا باشید .
✅ دوم ؛ تجربیات معنوی و عرفانی حج را نگه داشته و از آن در طول عمر بهرمند شوند.
یعنی آن عبادتها و آن حال خوب را اینقدر ادامه دهند که از عادات عمر و ملکات نفس شان شود.
طبق روایت زیبایی از حضرت صادق (ع) وقتی عملی یکسال بر آن مداومت شود در نفس آدمی رسوخ میکند و دبکر از انسان جدا نمیشود . (اصول کافی)
✅ سوم ؛ از آنجا که روشن است که فلسفه حج منحصر در عبادت نیست ، بلکه شناخت مسلمین و تجارت و دریافت تجربه های دیگران و دوستان جدید و .. از یافته های مهم حج است ، پس باید از این نعمت های گرانقدر محافظت نموده و از آن بصورت بهینه بهرمند شد . یعنی ؛ حداقل ؛ دوستان در حج را نگه داشت ، از اگاهی نسبت به وضع مسلمین جهان از رسانه های مستقل استفاده کرد .
این سخن مهم امام صادق به ابان بن تغلب است که فرمود : "خدا حج را برای دین شما و زندگی شما قرار داده / جَعَلَهَا اَللَّهُ لِدِينِهِمْ وَ مَعَايِشِهِمْ . (تفسیر عیاشی / ۳۴۶)
خدا یارتان . والسلام
پایان سلسله مقالات سیزده گانه "همراهی معرفتی با حجاج"
https://telegram.me/soroushmarefat