🔻به بهانه اول خرداد روز بزرگداشت ملاصدرا

🔰 دلِ پر درد جناب ملاصدرا !

✍#هادی_سروش

به نام خدا

✅صدرالمتالهین ملاصدرای شیرازی در میان حکیمان وفیلسوفان اسلامی ، حکیمی است که در "تفکرفلسفی" متفاوت اندیشید و اندیشه هایش "برق جهانِ تفکر" شد .
اما تلاش بی مثال علمی او در کنار اندیشه های سیاسی و اجتماعی اش معجون دلپذیر و تفکر آفرینی شده. چون ؛ او در زمینه اندیشمندان دینی و عالمان دین ، متفاوت "قلم" زد و صد البته که زجر تبعید و خانه نشینی را هم به جان خرید !

✅در نوشته های زرین ملاصدرا نوشته های جان نشین دارد که بصورت پراگنده در آثارش آمده است.
دو کتاب کوچک او بنام "رساله سه اصل" و نیز "عارف نمایان" دارای جملاتی شگفت آور است.

🔻نمونه ای از آن نوشته های زرین ملاصدرا که حاوی "دل پر درد" اوست را تقدیم میدارم ؛

🔴 عالمان دنیاگرا و نزدیک به قدرت

✅ صدرالمتالهین وقتی میخواهد از خصوصیات عالمان دنیاپرست و منفعت گرا و قدرت طلب جملاتی داشته باشد با الهام از آیه ۱۷۶ سوره اعراف که درباره بلعم باعورا است ، درباره نصحیت ناپذیری علماء و اندیشمندانِ منفی ، چنین میگوید :
"اگر متوجه نصحیتش شوی ؛ زبان درازی می کند ! و اگر وا میگذاری همچنین بدخوئی میکند و گزند میرساند!."

ملاصدرا راز و رمز "سختی دل" آنان را دربی بهره بودن ازکمترین ذره ای از نور معرفت دانسته و اینکه درب خانه ظلَمه قبله شان شده و روی توجه شان به محرابی است که آن محراب "ابواب سلاطین" است !

🔴عرفان مسلکی های دروغین 

✅ یکی از شاهراه های ورودی چاپلوسانِ قدرت طلب ، راه "دل" است. ورود به این راه با گریه های دورغین و داستان سرایی های عرفانی و نقل کرامات درباره ارکانِ قدرتهاست!
با کمترین رصدی میتوان ته "گریه" ها و "کرامت" سازی ها و "تعلیم ذکر و ورد" هایشان را دید که به نقطه متمرکز قدرت باز میگردد! 
شِگرد اینان بعد از "صورت گری" ،  به قول ملاصدرا ؛ "صورت پرستی" است .

ملاصدرا این قماشِ از تریبون داران جامعه دیده و چنین معرفی شان میکند :
" عبادت هوای نفس میکنند و از معرفت خدا و وحی و معاد چیزی یاد نگرفته اند و به غیر از صورت پرستی کار دیگری پیش نگرفته اند و عادت شان ذکر زبان و آواز برکشیدن است در حالیکه از ناسیان حق اند !"

🔴اهل نفاق و شیوه های نو

✅ ارتباط نفاقِ عالمانه با قدرت طلبی، در تفکر سیاسی ملاصدرا جای بسی مهم دارد.
او شیوه های نو منافقانه رابخوبی ترسیم ، و بدین شکل معرفی میکند؛

اول ؛ 
اهل نفاق خود را "در لباس فقه و صلاح نمایان میکنند." 
مقصود ملاصدرا این است که اهل نفاق برای نهادینه کردن قدرت و ثروت از یک سوی از "اصطلاحات فقهی" بهره میگیرند و امیال خود را به فروع فقهی و قوانین حقوقی در می آورند !  واز سوی دیگر در حوزه رفتار سیاسی خود را "مصلح" معرفی میکنند!

دوم ؛
سبک و روش شان بر "عناد و لجاجت" استوار است. نه حرفی را میپذیرند و نه حاضرند از تفکر و برنامه خود عقب نشینی داشته باشند !

سوم‌؛
در بسیاری از ناهنجاری ها و آسیب ها ؛ "بی تفاوت" هستند . 
اگر در جامعه انبوهی از جرائم و فقر و .. دیده شود ، گویا آنان اصلا ندیده اند و یا نمیخواهند ببینند!

چهارم‌؛
ملاصدرا نشانه و یا شیوه دیگر منافقان "افتخاروتکبر" معرفی نموده.
در نتیجه کسانی که به ساعت ها سخنرانی و جلسه و مصاحبه و .. به "افتخارات متوهمانه" مشغول میشوند در حالیکه آن افتخارات؛ دارای زیر بنای غیر قابل استناد وحتی بر اساس کذب محض است!
و شگفتی اینجاست که بر آن افتخارات موهوم ؛ نسبت به عالَم و آدم تکبر می ورزند وخواسته ویا ناخواسته گرفتار شیوه های اهل نفاق شده اند.

🟢  رهنمون به راه و رسم "حقیقت"

ملاصدرا حکیمی که اگر درد را میگوید ، از ارائه نسخه درمان را هم دریغ نمیکند.
او که خود و جامعه خود را گرفتار دردهای دینی و دنیوی میبیند و روزگار را آشفته می یابد،سیره و مشی اهل بیت(ع) را به عنوان الگو برای خود و عالمان دینی تعریف میکند تا گرفتار حیله ورزی "اصحاب قدرت وثروت" نشوند و با روش های آگاهانه، قدرت طلبان را نسبت به دین ورزیِ دروغین رسوا کنند و آنان در رسیدن به همه مطامع دنیوی شان ناکام گذارند. و آن سیره مشعشع ؛ پرداختن به علوم حقیقیه وجدا کردن خود از صف دنیاخواهان حیله گراست.

بخشی ازجملات شجاعانه او چنین است؛
 "اهل بیت عصمت وطهارت(ع) ؛ گرچه مورد مکر ارباب رزق و ریا قرارگرفتند ، اماچون مفتونِ اهل ریا و حیله و متشبّهان به اهل علم و تقوا نشدند، ذره ای از قدر و منزلت شان کم نگشت ودر دنیا وآخرت مُعزز و مکرّم بودند و دشمنان دین را دردین ودنیا رسوا کردند."

✅ در پایان بدین سر انجام رسیدیم که ملاصدرا نه تنها در بحث های "حکمت متعالیه" مانند؛ هستی شناسی و تبیین قاعده "الواحد" درمبداشناسی،و معاد جسمانی،سرآمد است.
بلکه دراندیشه های سیاسی- اجتماعی بسیار باریک بین است.
سلام الله علیه وحشره الله مع الصالحین

🆔https://t.me/soroushmarefat