هادی سروش : امام رضا و اعلام خطری بنام جعل حدیث و دروغ های دینی /امروز برخی در منابر حکایات و حرفهایی بر اساس روایات غیر معتبر در مورد ائمه اطهار میزنند که بشکل کلیپ منتشر میشود و باعث تمسخر میشود/ امام رضا حکومت دینی رادر عدالت و صداقت، مهار تندروها و رعایت حقوق انسانها میداند

حجت الاسلام و المسلمین استاد هادی سروش در جمع هئیت عشاق الائمه در شب شهادت امام رضا گفت: در باور و فرهنگ شیعه بر اساس نهج البلاغه ؛ امام معصوم چه زنده یا مرده باشد قابل تاسی و الگو برادری است .
استاد حوزه گفت ؛ در جامعه دو گروه دینی داریم که دارای محوریت هستند و اینها دارای دو سلیقه در دینداری میباشند؛ بعضی دینداری سنتی را می‌پسندند که اساس آن توجه به مناسک است ، و بعضی نگاهشان سیاسی و توجه شان به حکومت دینی است.

سروش ادامه داد ؛ در محور اول که توجه به ظواهر شریعت
است خطری بنام "جعل حدیث" وجود دارد که برخی افراد ناآگاه که تربیون مذهبی دارند می آیتد و آن احادیث جعلی را در منابر میخوانند و حرفهایی میزنند که در بصورت کلیپ در فضای مجازی پخش میسود و باعث تمسخر میشود.

به روایت صدوق؛ امام رضا به فردی به نام ابن ابی محمود مطالبی ارائه کردند که قابل توجه است و در مورد جعل حدیث و دروغ های دینی است.
متن روایت چنین است ؛ابْنَ أَبِي مَحْمُودٍ إِنَّ مُخَالِفِينَا وَضَعُوا أَخْبَاراً فِي فَضَائِلِنَا وَ جَعَلُوهَا عَلَى ثَلَاثَةِ أَقْسَامٍ أَحَدُهَا الْغُلُوُّ وَ ثَانِيهَا التَّقْصِيرُ فِي أَمْرِنَا وَ ثَالِثُهَا التَّصْرِيحُ بِمَثَالِبِ أَعْدَائِنَا ؛ امام رضا (ع) تبیین نمود؛ مشکل ما در "جعل حدیث" و دروغهای دینی است که به سه شکل است ؛ اول غلوگوئی و افراط در مورد ائمه است ، دوم احادیثی مجعول که دارای محتوایِ خدشه آمیز در باورهای امامت و شیعه دارد ، و سوم روایاتِ جعلی است در مورد دشمنان اهلبیت که در روایات به دشمنان آنان اهانت ها شده و وقتی بدست شیعیان می افتد و دست به دست می‌شود باعث دردسر برای امامت و مکتب شیعه می‌شود.
استاد سروش تصریح کرد ؛ ما و جامعه ما باید آنقدر ارتقاء علمی و دینی داشته باشد که بتواند از این دروغهای دینی مصون بماند. امروز برخی در تربیون مذهبی و منابر حکایات و حرفهایی بر اساس روایات غیر معتبر در اثبات ولایت ائمه اطهار میزنند که بشکل کلیپ منتشر میشود و باعث تمسخر میشود . ما و هر سخنگوی دینی موظف است بر اساس معیارهای عقلانی مطالب دینی را عرضه کند.

وی گفت : محور دوم در کلام ما مربوط به حکومت دینی است .
ببینیم امام رضا (ع) که خود در یک حکومت به دین و خلافت رسول الله (ص) دارای یک منصب تحمیلی است دررابطه حکومت دینی چه میگوید؟ کسانیکه مدعی و طرفدار و مدافع حکومت دینی هستند باید به این نگاه امام هشتم درباره حکومت دینی احترام گذارند و این توقع بحقی از آنان است ، یا مدعی حکومت دینی نباشند و یا اگر مدعی هستند باید به رهنمودها و آسیب شناسی های امام رضا احترام گذارده و بر طبق آن حکمرانی کنند.
نکته اول راهبردی امام رضا در بحث حکومت دینی درباره عدالت و صداقت حاکم و حکمرانان حکومت دینی است.
در کتاب کافی جناب کلینی نقل میکند ؛ بر امام رضا ، برخی خشک ومقدس ها خرده نسبت به لباس حضرت گرفتند. امام رضا صریحا فرمود:"انّما يراد من الامام قسطه و عدله و إذا قال صدق و إذا حكم عدل و إذا وعد أنجز انّ اللّه لم يحرم ملبوسا و لا مأكولا" . یعنی؛ آنچه مردم و جامعه از حاکم و حکمرانان میخواهد و مطالبه میکند لباس مندرس نیست بلکه عدالت و صداقت است ، مردم در رابطه با حاکمان کاری با لباسشان ندارند مردم میگویند؛ شما آقایان عدالت داشته باشید ، با ما به صداقت رفتار کنید . به ما دروغ نگویند . اگر داوری و قضاوت میکنید عادلانه قضاوت داشته باشید. بعد امام رضا به یوسف نبی استشهاد کردند که بهترین لباس را در تن داشت اما مهم عدالت و مدیریت او بود که برای مردم مصر رفاه را بهمراه آورد.

استاد حوزه گفت : نکته راهبردی دوم در حکومت دینی که مورد توجه امام رضا (ع) است ؛ مهار تندرو ها است.
در حکمرانی مامون ، ردپای تندروهایی است که برخی از انان متاسفانه از شیعیان بودند! و مامون از امام رضا تقاضا کرد اینها از شما حرف شنوی دارند و آنان را مجاب کن ، تا جائیکه مامون گفت؛ برخی از آنان قصد ترور من را دارند و شما میتوانی کنترلشان کنید و امام رضا آنهارا توبیخ کرد و در صحنه سیاسی حاکمیت محدودشدند.
این سفارش امام رضا است که مواظب باشید با کسانی که از مرزها عبور کرده اند همراه نباشید.

نکته راهبردی سوم در بیانات و سیره امام رضا در بحث حکومت دینی متوجه حقوق انسانی و شهروندی است .

حجت الاسلام سروش گفت : در اینجا کافی شما یک روایت را ملاحظه کنید ؛ شیخ صدوق نقل میکند که نامه ای از حاکم و فرماندار نیشابور به مأمون رسید و مفادش این بود؛ یک مجوسی و زرتشتی از دنیا رفت و وصیت داشت که اموالم بعد از مرگم برای فقرا هزینه کنید، و آدم متمولی بود و به حاکم آن پولها را برای فقراء نیشابور هزینه کرد و ظاهرا مورد اعتراض قرار گرفت و در نامه از مامون طلب راهکاری نمود. مامون نامه را به امام رضا احاطا نمود و درخواست پاسخ کرد. امام رضا (ع) فرمودند: «إِنَ الْمَجُوسِیَ لَمْ یُوصِ لِفُقَرَاءِ الْمُسْلِمِینَ وَ لَکِنْ یَنْبَغِی أَنْ یُؤْخَذَ مِقْدَارُ ذَلِکَ الْمَالِ مِنْ مَالِ الصَّدَقَهًِْ فَیُرَدَّ عَلَی فُقَرَاءِ الْمَجُوس ؛ - مجوسیان به بینوایان مسلمان چیزی نمی دهند. نامه ای به قاضی نیشابور بنویس تا همان مقدار از مالیات های مسلمانان بردارد و به بینوایان زرتشتی بدهد.». بله ؛ بی جهت اموال یک زرتشتی را برای مسلمین هزینه کرده! باید از بیت المال تمام آن اموال به فقراء زرتشتی بازگردد و حاکم حق چنین استفاده ای را نداشته است. توجه کنید از اموال یک میت برای استفاده شخصی و گروهی و مذهبی و .. استفاده نشده ، بلکه برای فقراء استفاده شده و امام رضا اعتراض میفرماید!
استاد سروش گفت : آیا درست است از اموال شهروندان و بیت المال مردمی که در میانشان اقلیت های دینی هم حضور دارند در جهت مراسم و مناسک دینی استفاده شود؟‌

اگر به حکومت دینی معتقدیم این سه درس مهم و راهبردی امام رضا باید مورد توجه و الگوی رفتار رجال سیاسی باشد.

*رورنامه مردم سالاری