هادی سروش : ظلم باید به وسیله مظلوم با صدای بلند به تمام جامعه منتقل شود، گفت: نهی از منکر آنجایی نه
شفقنا - استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه ظلم باید به وسیله مظلوم با صدای بلند به تمام جامعه منتقل شود، گفت: نهی از منکر آنجایی نهی از منکرِ واقعی است که افکار عمومی در جامعه دینی و هر جامعه رشدیافته عقلانی آن را در آغوش بکشد.
به گزارش شفقنا، حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش، در شام اربعین حضرت سیدالشهداء به دنبال سلسله بحث های خود در موضوع «روایت زیارت» با اشاره به حادثه از دست رفتن خانم مهسا امینی اظهار داشت: بررسی دقیق ماجرای تلخ فوت این دختر ایرانی به عهده قوه قضاییه مستقل است، همانطوری که وقتی در مکانی فوت مشکوک و قتل اتفاق می افتد نیروهای خبره آگاهی همراه با قاضی و یا کارشناس کارآمد و مستقل قضایی وارده شده و مکانی که جرم یا حادثه اتفاق افتاده را با منع عبور و مرور مورد بررسی دقیق قرار داده و از همه جوانب احتمالی ماجرا تفحص به عمل می آورند، باید این حادثه را به شدت و بدون ذره ای اغماض و مصلحت گرائی بررسی کنند و موظفند هم احقاق حق نموده و هم مجرم را معرفی کنند تا شاید خانواده مصیبت دیده و افکار عمومی آسیب دیده التیام پیدا کرده و از سوی دیگر کسی جرأت دست درازی به حقوق شهروندی بنام های مقدس را پیدا نکند.
وی در ادامه گفت: در این موضوع، گذشته از وظیفه حکومت و حاکمیت، بجاست از این رهگذر که چنین رخداد تلخ در جامعه اسلامی و آن هم با عنوان «گشت ارشاد» و «امر به معروف و نهی از منکر» اتفاق افتاده به سه موضوع مهم از دیدگاه دین اشاره کنم، اما به عنوان مقدمه عرض می کنم که خدای متعال بوسیله رسولش یک متن اصیل و فطری بعنوان «اسلام» به انسان ارسال نموده است و چه بسا در مرور زمان آن متن پاک و فطرت پسند و عقلانی دستخوش تغییرات عامدانه و یا جاهلانه قرار گیرد و قهقرایی و یا وارونه شود!
وی افزود: مرحوم کلینی در کافی در ضمن روایتی این گزاره را از پیامبر خدا نقل کرده که آن جناب فرمود: «از آینده اسلام که قهقرایی می شود، مطلع شده ام؛ یردون الناس عن الاسلام القهقری»! همین مضمون در خطبه ۱۰۸ نهج البلاغه با عنوان «اسلام وارونه» مطرح است؛ «لُبس الاسلام لبس الفرو مقلوبا»!
وی با بیان اینکه اولین موضوع در این باره «حرمت خون» است، گفت: پیامبر رحمت (ص) فرمود: «سوگند بخدایی که مبعوثم گرداند؛ اگر همه آسمانیان و زمینیان در ریختن خون یک مسلمان سهیم و شریک و یا راضی باشند، خدا آنان را بصورت به آتش عذاب پرتاب خواهد نمود.»
آقای سروش ادامه داد: ارزش و بعد نادیده گرفتن خون یک فرد آنچنان مهم است که در بیان پیامبر(ص) آمده: «تباه و نابودی همه دنیا پیش خدا، از ریختن خون یک مسلمان سبک تر است. _ لزوال الدنیااهون علی الله من قتل رجل مسلم».
وی گفت: روشن است تمام این بیانات روشن پیامبر رحمت دارای پایه قرآنی است؛ و آن آیه ۳۲ سوره مائده است؛ «مَنْ قَتَلَ نَفْسَا بِغَیرِ نَفْسٍ أوفَسادٍ فِی الأَرضِ فَکانَّما قَتَلَ النَّاسَ جمیعاً»
وی ادامه داد: راز اینکه فرمود: «ریختن خون یک نفر در فرهنگ قرآن مساوی است با کشتن همه انسانها» در این حقیقت انکارناپذیر نهفته است که قتل یکنفر در واقع قتل یکنفر نیست، بلکه ریختن خون انسانیت است. علامه طباطبایی تصریح می کند که ریخته شدن خون یک فرد در واقع منازعه با ربوبیت خداست
وی بحث دوم در این موضوع را راجع به امر به معروف و نهی از منکر دانست و بیان کرد: امربه معروف و نهی از منکر، طبق آموزه های اهلبیت (ع)؛ منهاج انبیاء و سبیل صالحین است. مگر امکان دارد چیزی که راه و روش بندگان شایسته خداست نفرت آفرین باشد! مگر امکان دارد چیزی که منهاج انبیا خدا و روش پیامبران الهی است، با فطرت ناسازگار باشد!
وی تصریح کرد: نهی از منکر آنجایی نهی از منکرِ واقعی است که افکار عمومی در جامعه دینی و هر جامعه رشدیافته عقلانی آن را در آغوش بکشد. اصلاً طبق آیه ۱۱۰ سوره آل عمران وظیفه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه به عهده خود مردم است که فرمود : «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّهٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ…». اما این وظیفه در جایی است که ما معروف و منکر را بدانیم چیست و چگونه باید انجام داد و اگر نهی ازمنکر بدون شناخت و بدون مهیا بودن زمینه اش انجام شود؛ خودِ نهی ازمنکر می شود منکر! بلکه به تعبیر استاد مطهری ؛ می شود «جنایت!»
آقای سروش اینگونه ادامه داد: این سخن استاد مطهری در سال ۱۳۴۸ است که با دنیائی از رنج نسبت به نهی از منکرهای زمان خود گفت:
«ما که تا حالا همه اش امر به معروف و نهی از منکر کردن ما در اطراف دکمه لباس مردم بوده است. در اطراف بند کفش و موی سر مردم و دوخت لباس مردم بوده است. ما معروف و منکر نمی شناسیم چی است. ما معروف ها را به جای منکر می گیریم و گاهی وقتها منکرها به جای معروف می گیریم. همین بهتر که ما جاهل ها امر به معروف و نهی از منکر نکنیم. چه منکرها که به نام امر به معروف و نهی از منکر به وجود نیامد. آگاهی، بصیرت، خبرت و خبرویت می خواهد. دانایی، روانشناسی و جامعه شناسی می خواهد تا آدم بفهمد چه چیزی را امر به معروف و نهی از منکر کند… لذا ائمه دین فرموده اند جاهل بهتر است امر به معروف و نهی از منکر نکند. چون جاهل وقتی می خواهد امر به معروف و نهی از منکر کند، می خواهد بهتر کند، بدتر می کند.»
وی بحث سوم در این باره را راجع «توجیه ظلم» دانست و ادامه داد: اگر جایی ظلمی اتفاق افتاد، هیچ کسی حق ندارد ظلم ظالم را به هر انگیزه ای، حتی انگیزه مصلحت گرایی توجیه کند، بر اساس آیه ۱۴۸ سوره نساء ؛ «لَا یُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ»، ظلم باید به وسیله مظلوم با صدای بلند به تمام جامعه منتقل شود. این روایت مهم که کلینی در اصول کافی آورده را ملاحظه کنید؛ امام صادق فرمود : «هر که کارهاى ظالمی را توجیه کند خداوند کسى را بر او مسلّط میکند که به او ستم کند و اگر براى رفع ستم از خود دعا کند، دعایش مستجاب نشود؛ مَن عَذَرَ ظالما بظُلمِهِ سَلَّطَ اللّه ُ علَیهِ مَن یَظلِمُهُ فإنْ دعا لَم یُستَجَبْ لَه..»
وی در پایان خاطرنشان کرد: این امور سه گانه از شاخصه های اسلام وارونه است، همان اسلامی که امام حسین (ع) در زمان بنی امیه با همه وجودش می دید و به مردم گوشزد نمود، گرچه برخی از مردمان آن روزگار قدرت تجزیه و تحلیل نداشتند و نتوانستند به موقع پاسخگو باشند. امروز مردم شریف ما و افکار عمومی بیدار ما خود بهترین مجریان احکام شریعت و نمونه های شاخص در قانون گرائی هستند اما به شرط آنکه کسی با اعصاب و شخصیت آنان بازی نکند.
انتهای پیام