🔰همراهی معرفتی با حجاج - ۱۱

✍ هادی سروش

💠 کعبه و کیفیت و کمیت تشرف به آن 

۱ ) کعبه مانند یک پرچم است البته از پارچه نیست و از سنگ است و برای همه ملت های مسلمان مقدس است ، و مسلمین مانند یک ملت که دور پرچم کشورشان جمع میشوند و حلقه میزنند تا پرچم برافراشته باشد ، ملل مسلمان حول کعبه حلقه زده و طواف میکنند تا به عالَم و آدم خود و پرچم و آیین خود را معرفی کنند و برافراشتگی آن را اعلام دارند . چه زیبا امام صادق (ع) فرمود : "تا کعبه برافراشته است دین اسلام برقرار است / لایزال الدین قائما ما قامت الکعبه." (وسائل الشیعه ج۸ ص۱۴)

۲ ) کعبه قدیمی ترین معبد جهان است ، قرآن چنین توصیف نمود ؛ "اول بیت وضع للناس" (آل عمران/۹۶)

۳ ) کعبه خانه پر برکتی است که منشا خیرات است ؛ "لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبارَکاً" (آل عمران / ۹۶)

۴ ) و مهم این است که به تعبیر شهید استاد مطهری ؛ آن حریم امن خدا ، مسلمین را نگه میدارد ؛ که فرمود : جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَامًا لِلنَّاسِ (مائده /۹۷)

۵ ) کعبه محور حج است و اصلِ حج به تعبیر علامه طباطبائی ؛ یک صورت و نماینده ای از مقامات ابراهیم است .

✅ تشرف یافتگان آن باید با یک آراستگی در آن محضر حضور یابند .
امام باقر(ع)فرمود:كسى كه قصد اين خانه را بكند اگر سه خصلت در او نباشد اعتنائى به او نخواهد شد: ۱- پرهيزگارى تا آن حد كه از گناهان بازش بدارد . ۲- بردبارى تا آن پايه كه بر خشم خود مسلط‍‌ باشد. ۳- خوش رفتارى با رفيقان  همراه . / مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا اَلْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ تَعَالَى وَ حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ وَ حُسْنُ اَلصِّحَابَةِ لِمَنْ صَحِبَهُ . (خصال /۱۴۸)

🔻در تشرف به حرم ، دو ملاک در نظرها قرار میگیرد:
اول ؛
تعداد دفعاتی که انسان به حرم مشرّف میشود و از آن فضای معنوی  بهرمند میشود .
و دوم ؛
کیفیت "تشرف" که همان چگونگی "حال و نیت و حضور فلب" است.

خوب روشن است که وقتی فردی در طول عمر یک بار برایش اتفاق افتاده که با سختی و مشقت ، و نیز از راه دور ، مسافر "خانه خدا" شده ،  هر چقدر بیشتر بتواند در مسجدالحرام حضور یابد و به نماز و طواف ، و حتی نگاه به کعبه فقط ، موفق شود ، به رستگاری بزرگی دست پیدا کرده و قطعا با تکرر تشرف ؛ بعد از بازگشت افسوس اینکه چرا در ایامی که در "مکه مکرمه" اقامت داشتم ، بیشتر به حرم نرفتم را نخواهد داشت.
خوب ؛ این ذهنیت درست و بجای خود قابل قبول است .

اما در مقدار و دفعات تشرّف به خانه خدا ، و بلکه هر زیارتی ، یک امر مهم  دیگری هم وجود دارد که نباید بسبب اراده و نیت "زیادحرم" رفتن ، از آن غافل شد و آن "کیفیت تشرف" است.
در اینجا سخن از ؛ "من مثلا سی مرتبه به حرم رفتم" نیست ، بلکه سخن در این است که ؛ من "چقدر" در زیارتم "حال و معنویت" داشتم ؟
واقعیت این است که ؛
گرچه "کمیت" در این راستا مهم است، ولی "کیفیت" مهمتر است ، چون کیفیت و چگونگی نیت ها و حضور قلب هاست که به اعمال آدمی "قیمت" میدهد و اثر اعمال را بر "نفس و جان" آدمی ، دوچندان میکند.

این حدیث پیامبر(ص) آویز گوش جان مان باشد که فرمود : "ای علی ؛ وقتی میبینی همگان به ازدیاد اعمال و تکثیر عددی آن روی آورده اند ، شما به محتوای عمل در پاکی و نیت و حضور قلب در آن ، توجه داشته باش."

حضرت امام درکتاب آداب الصلاه مینویسد: 
«چنانچه اطبّا را عقیده آن است که اگر غذا را از روی سرور و بهجت میل کنند، زودتر هضم می شود، همین طور طب روحانی اقتضا می کند که انسان غذاهای روحانی را از روی بهجت و اشتیاق تناول کند و از کسالت و تکلف دوری کند، آثار آن در قلب، زودتر واقع شود و باطن قلب با آن، زودتر تصفیه شود»

نتیجه ؛ اگر کسی تعداد کار معنوی خود مانند زیارت رفتن را کمتر از دیگران کند  و افراطی در این بخش نداشته باشد ، ولی بر "کیفیت و روح" آن عملش بیافزاید نه تنها مورد مذمت دین ما نیست ، بلکه مورد تشویق هم‌ قرار دارد.

✅پس دوستان زائر بیت الله ؛
 "تکرّر در تشرّف" یعنی همان زیاد حرم رفتن و یا زیاد در حرم ماندن خود را ، با  "حال و حضورقلب" تان ، هماهنگ فرمایید ، تا از زیارتتان نهایت بهره معنوی را ببرید ‌. ان شاءالله.

https://telegram.me/soroushmarefat