روزگار سخت دینداری و بازگشت به اصولِ فراموش شده دین: نوشتاری از استاد هادی سروش

انتشار :‌ دوشنبه ۰۴ / ۱۲ /۱۴۰۴ | ساعت ۱۴:۰۴

شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش در یادداشتی نوشت: دین مجموعه اعتقادات و اخلاقیات و رفتاری است که در چهارچوب خاصی تعریف شده و شخص دیندار باید پای بند به آن باشد.

دینداری، وظیفه مشترک ادیان

طبق دستور الهی در تمام ادیان توحیدی، دینداری یک وظیفه است: شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ … (شوری/۱۳) ترجمه: آيينى را براى شما مقرّر ‌‌نمود كه به نوح توصيه كرده بود و آنچه را بر تو وحى فرستاديم و به ابراهيم و موسى و عيسى سفارش كرديم اين بود كه همان دين را برپا داريد و در آن تفرقه ايجاد نكنيد و آنچه مشركان را به آن دعوت مى‌كنيد بر آن‌ها گران است.

روزگاری است که حرکت در این محدوده سخت است، بشکلی که در دوران غیبت امام دوازدهم حضرت مهدی (ع) در فرهنگ شیعه؛ دینداری تشبیه به کشیدن دست بر خارهای ساقه ی پر خار گل تشبیه شده است و از آن امامان شیعه به “کخرط القتاده” نام برده اند.

دینداری در حیطه مسائل فردی

در حیطه مسائل فردی؛ در این با سختی دینداری مواجه ایم. مثلا؛ جوانی بدون قصدپست تلگرام و اینستا را باز می کند و مواجه با تصویر نامناسب می شود! ویا یکباره با صدای ترانه مشکل دار مواجه می شود! و یا در دوستی با دوست، همکلاسی و همکار، یک باره به یک چالش رفتاری خارج از حدود و مرزهای دین برمیخورد! خوب؛ چه باید کرد؟

بله چون بدون قصد گناه است مورد اغماض است ، خصوصا وقتی همراه با استغفار باشد آثار تکوینی و ناخواسته بکلی محو می شود، اما بالاخره این جوان میخواهد پاک باشد و این تصاویر وقتی پی در پی شد اگرچه معصیت هم نباشد تاثیر وضعی خود را بر قلب انسان میگذارد. اینجاست که دینداری سخت میشود. خوشبختانه راه وجود دارد و آن اینکه به هر مقدار این چالشهای ناخواسته زیاد میشود باید ما رابطه باخدا و معنویت را جدی تر کنیم؛ مانند نماز اول وقت و روزانه مقداری قرآن خواندن و شرکت مناسبت گونه در مراسم مربوط به اهلیبت.

دینداری در حیطه اجتماع

اما مهم حفظ آداب و رسوم، بلکه حقیقت دینداری در جامعه و در برابر با دیگران است. اینجا؛ سخن در دو نقطه است؛ دینداری ما و نحوه برخورد ما با دینداری و یا هنجارشکنی دینی از سوی دیگران مطرح است.

در بخش اول؛ متاسفانه خبرهای خوبی مخابره نمی شود! برخی مدعیان دینداری، خود گرفتار هنجارشکنی های دینی در جامعه هستند! اختلاس، تندی، دست در بیت المال، توجیه رفتار غلط با ادبیات دینی، و حذف رقیب در فضای سیاسی نمونه هایی رایج از فاصله هایی که مدعیان دینداری در جامعه دارند.

در بخش دوم، مواجهه دینداران با بی اعتنایی شهروندان با آداب و رسوم دینی است. متاسفانه آسیب دیدگی و آسیب رسانی جلوه های مدعی دین، در این بخش جدی است.

به عنوان نمونه؛ فردی میخواهد امر به معروف بکند اما غافل از شرط وجوب آن که ‘تاثیر و بازخوردمثبت’ است می کند و با جست دینداری نهی ازمنکر می کند و لجازی ایجاد کرده و خصوصا گاهی باعث اهانت به دین و تمسخر دین و یا اعلام خروج از دین می شود!

در سالهای قبل که وضع حجاب در کوی و برزن به این شکل نبود، با یک شخص روحانی در بهشت زهرا بودم سه خانم در کنار قبری نشسته بودند و آن روحانی به من بریم نهی ازمنکر کنیم ! من چیزی نگفتم ولی او رفت و آنان را در امر بدحجابی نهی از منکر کرد، و یکی از آنان سکوت نمود و دومی به روی آن دوست ما برگشت که بروید و خودتان و زن و بچه تان نهی از منکر کنید، سومی با زبان کنایه بسیار منفی به احکام الهی حمله ور شد!

ضعف دینداری حیطه سیاسی

در سیاست دینداری سخت و روز به روز سیر سقوطی آن بالعیان است! عده ای از چهره های به اصطلاح دینی به بهانه دفاع از اعتقاد به شخصیتِ دینی-سیاسی [به زعم خود] ، از همه آداب و اخلاق انسانی و دینی عبور می کنند! از حق پدر و مادر و حق فرزند و حق فامیل تا حق دوست و یا حق یک مومن ، و بر سر طرف مقابل خراب می شوند! در اینجاست که امروز بسیاری از دلخوری ها تا قطع ارتباط با فامیل دست اول دیده میشود در صورتی که صله رحم واجب و قطع آن حرام و خلاف دین است. خوب؛ ببینید درهمین نقطه چقدر “بی دینی” صورت می گیرد!

تازه، ما ذکری از سخنرانی های هتاکانه و مداحی های هجوگونه و مقالات بی شرمانه و برخوردهای حضوری بی ادبانه نکرده ایم که قدم به قدمش چقدر با معیار اصولی دین ما منافات دارد و آسیب های فراوانی به دینداری جامعه زده که صدها سال طول می کشد تا ترمیم شود!

باید درمان آسیب های دینداری را از خود آغاز کنیم

اینها درد است اما درمان، اینکه اصلا درمانی وجود دارد؟ به باور این قلم میتوان تغییر روش داد و در این میدان سخت روش کارآمد و درست و مقبولی ارائه کرد.

اول: باید خود در امور شخصی دین دار صادقی باشیم. آیا کسی که از واجبات فردی مثل نماز و خمس غافل است و اهل ریاکاری و خودنمایی است اگر در امور دینی حنجره پاره کند علامت دینداری است؟!

دوم‌: دیندار واقعی، دیندارِ دلسوز است، او از اقوام و نزدیکانی که با آنان مرتبط است و می بیند چگونه آن عزیزان در گرفتاری بیماری یا فقر و یا… غفلت نمی کند.

سوم: لازم نیست کاتولیک تر از پاپ شویم؛ در امور غیر ضروری ورود نکنیم، چه اصراریست که باید در همه جا حرف و قضاوت داشته باشیم؟

بازگشت به اصولِ فراموش شده دین

راه؛ دینداری بر موازین عقل و شرع است. دین مُبین؛ برخی از واجبات در حوزه دینداری در جامعه شرائط و مقدمات ضروری قرار قرار داده مانند شرائط امربمعروف و اجرای حدود شرعی و عدم ضرر بدیگران و در مشقت قرار نگرفتن و مانند آن.

دین مبین؛ در مواردی نیز، جدیت به خرج داده و هزینه سنگین قرار داده که برخی از چهره های به اصطلاح متدینِ ما، درباره آنها به ارزان فروشی روی آورده اند!! سخت گیری در مورد بیت المال و یا دستور جدی و تهدیدآفرین درباره تعدی به آبروی انسان ها ، و بالاتر توجه و تهدید بی نظیر به خون مردم ، و فریاد بر علیه ظلم و مطالبه حقِ هر ذی حقی، نمونه های روشن برای تاسی به دین برای دینداران است.

• برچسب ها
• استاد هادی سروش
• اصول دینداری
• جامعه دینی
• دینداری

اخبار مرتبط

استاد هادی سروش: آیا جامعه ما، جامعه دینداری است ؟

استاد هادی سروش مطرح کرد: قیام حیرت آورِ حضرت مهدی (ع)‌...

استاد هادی سروش: اهل معرفت در زمینه حضرت مهدی (عج) عابدانِ...

استاد هادی سروش: «چیزی که از امام حسین(ع) اصلا دیده نمی...

بدون نظر

پاسخ دیدگاه

نام من، ایمیل، و وب سایت را در این مرورگر برای دفعه بعد که نظر میدهم ذخیره کنم.

• العربی
• افغانستان
• لبنان
• العراق
• آذربایجان
• اردو
• Pakistan
• India
• Turkish
• English
• French
• Russian
• Spanish
• ورزشی
• قم
• زندگی
• رسانه
• آینده
• اقتصادی
• نشان

© Shafaqna News | Copyright 2023