‍ ✍ هادی سروش

🔰 فاتحه عقل و دین یکجا خوانده شده است اگر ...!

🔸 اجلاسیه اساتید حوزه علمیه قم که به همت دوستان "نشست دوره ای اساتید" برقرار میشود دارای مزایایی است که به جهت بیماری کرونا دوسال تعطیل بود . شب گذشته ۱۱ خرداد بار دیگر اساتید گرد هم آمدند.

✅ محورِ آن سخنرانی استاد بزرگوار حضرت آیت الله جوادی آملی بود . 
و آن "محور" یک نقطه عطف در برداشت و آن این جمله حضرت استاد بود :
" عقل باید در حوزه سخن اول را بگوید."
در توضیح فرمودند :
"حوزه باید بداند سرّ اینکه در جنگهای صلیبی دین از زبان مردم گرفته شد و نماز و روزه رخت بربست ؛ گلوله بود.اما با گلوله نتوانستند دین و فکر را از مردم بگیرند ولی با قلم فلاسفه مادی فکر ؛ از جانِ مردم ، و اسلام ؛ از عقل مردم گرفته شد! عقل باید در حوزه سخن اول را بگوید."

🔸سخن در حاشیه کلام حضرت استاد در اینجاست :

✅ اگر عقل از حوزه علمیه گرفته شود باید دید جای او چه خواهد نشست ؟

✅ نقطه مقابل عقل ؛ "جهالت" است .
واضح است که "عقل" در بخش عقل نظری ؛ قدرت استدلال بر دریافت های درست و واقعی است . و این مهم برای حوزه های علمیه ضروری است و راه آن تقویت نهادهای فکری حوزه در تئوری پردازی های منطقی و استدلالی است .

✅ اما این معنای از عقلانیت ؛ نفی کننده "رفتارهای غیرعقلانی" نیست . چرا که در بخش "رفتاری"  که "عقل عملی" عُهددار آن است باید اطاق فرماندهیِ فکریِ جامعه ، یعنی ؛ حوزه و دانشگاه از هرگونه اندیشه و انگیره ی "ضدعقلانیت" که به آن "جهالت" گویند ، دور باشد.

✅ جهالت ؛ غیر از بی سوادی است ، ممکن یک حوزوی و یادانشگاهی باسواد باشد ولی جاهل هم باشد.
در مقابل جهل؛ علم نیست که با هم‌جمع نشود ، بلکه نقطه مقابل عقل ؛ جهل است.
جهل یعنی ؛ پرستشِ قدرت و ثروت!
جهل یعنی ؛ تبلیغاتِ فریبکارانه!
جهل یعنی ؛ شخص پرستی و رهسپار کردنِ تمام تعصبات، احساسات بسوی او!
جهل یعنی ؛ عوام زدگی، معیار گرفتنِ خرافات!
جهل یعنی ؛ استبدادزدگی و قبول استبداد و ترویج استبداد و تئوریزه کردن استبداد با توجیه های دینی!

✅تمام‌ این موارد نام برده شده و مشابه آن ؛ نمونه هایی از رفتارجاهلانه است که میتواند با "قلم" تئوریزه شود و همان بلایی که به سر جوامع غربی بعد از جنگ های صلیبی در آورد را بر سر هر جامعه دینی در آورد.

✅مهم این است ؛ در حوزه و دانشگاه باید حرف اول را عقل بزند . اگر عقل به حرف آید ؛ جهالت را رسوا میکند و چیزی از زشتی های جهالت که نام برده شد دیده نخواهد شد.
اما به واقع باید ترسید از روزی که "جهالت" با همه زشتی هایش ، آراسته شود و در اطاق فکر و قلمِ جامعه -یعنی ؛ در حوزه و دانشگاه- نفوذ کند و بجای عقل بنشیند ، آن روز فاتحه عقل و دین یکجا خوانده شده !
آن روز مباد !

🆔https://t.me/soroushmarefat