به امام صادق هم نزدیکیم و هم دور ؛ هادی سروش
🔰 به امام صادق(ع) هم نزدیکیم و هم دور !
✍نوشته : هادی سروش
✅ما شیعیان در هویت مذهبی به امام صادق نزدیکیم و لذا نام “شیعه جعفری” را با خود همراه داریم.
خوشبختانه خود امام صادق بر این ادعا گواه هستند که فرمود:《 مردم راه های مختلفی رابرگزیدند ،اماما وشیعیان برصراطیم؛ إنّ الناسَ أخَذُوا یَمینا و شِمالاً، و إنّا و شیعَتُنا هُدِینا الصِّراطَ المُستَقیمَ》.(کافی)
✅نام شیعه جعفری به دو جهت است؛
📌اولا ؛ شیعه اعتقادات وباورهای خود را در موضوعات خداشناسی و قیامت شناسی و راهنماشناسی، از آنجناب دارد .
📌و ثانیا ؛ در اسم و رسم ؛ تابع فقه جعفری هستیم که از “طهارت” تا “دیات” را شامل است ،این فقه دربرابرچهارفقه رایج شافعی و حنبلی و حنفی و مالکی است.
تعبیر “حضور در رمزه صادقین” که در روایت ذیل آمده ، اشعار بهمین حقیقت دارد.
عَجْلاَنَ أَبِی صَالِحٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اَللَّه(ع) أَوْقِفْنِی عَلَى حُدُودِ اَلْإِیمَانِ فَقَالَ شَهَادَهُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اَللَّهِ (ص) وَ اَلْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ وَ صَلاَهُ اَلْخَمْسِ وَ أَدَاءُ اَلزَّکَاهِ وَ صَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ حِجُّ اَلْبَیْتِ وَ وَلاَیَهُ وَلِیِّنَا وَ عَدَاوَهُ عَدُوِّنَا وَ اَلدُّخُولُ مَعَ اَلصَّادِقِینَ .(وسائل ۱۷/۱)
✅ولی در دو چیز نیاز به تقویت و بازنگری داریم :
🔹️۱) ایمان و معنویت
شیعه در این قسمت خیلی به امام صادق(ع) نزدیک نیست.
چرا باید امام (ع) در آخرین لحظات عمرش سخنی با آهنگی داشته که حکایت از نگرانی نسبت به شیعیان در امور معنوی خصوصا نماز است ؛ 《لا یَنالُ شَفاعَتَنا مَن استَخَفَّ بِالصَّلاهِ》.
ودر روایت دیگری همراهان واقعی خود را کسانی میداند که دارای حساسیت دقیق به امورشرعیه باشند؛《اَلْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ : إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْرِفَ أَصْحَابِی فَانْظُرْ إِلَى مَنِ اِشْتَدَّ وَرَعُهُ… فَهَؤُلاَءِ أَصْحَابِی》.(کافی)
🔹️۲)شیعه درداشتن یک معاشرت عالی و توجه به رعایت حقوق دیگران نیز متاسفانه بامسلک و روش امام صادق(ع) فاصله داریم .
این ، درحالی است که جناب اسد حیدر دانشمندبزرگ امام صادق پژوه ؛ مهمترین تلاش امام صادق را در این راستا میبیند .
✅اصول اخلاقی مورد توجه حضرت صادق(ع) در بخش معاشرت را میتوانید در ضمن گوشه ای از احادیث ملاحظه کنید :
🔻۱- خوش اخلاقی و برخورد با نشاط و مثبت
امام صادق(ع):
《خدای متعال میفرماید: مردم خانواده من هستند، پس محبوبترین آنان نزد من کسانی هستند که با مردم مهربانتر باشد ؛ – قال الله عزّوجل: ألخَلقُ عِیالی فَأَحبُّهُمْ إِلیَّ أَلْطَفُهمْ بهم..》.
🔻۲- گذشت و پذیرفتن عذر؛
کسی به امام صادق رسید و گفت:
پسر عمویت به شما ناسزا میگوید.
حضرت وضو گرفت و مشغول نماز شد.
من با خودم گفتم که: حتماحضرت در حال عموزاده اش را نفرین خواهند کرد.
اما با حیرت تمام دیدم که امام بعد از نماز دست به دعا برداشت و گفت:
خدایا من از حق خود گذشتم جود و کرم تو از من بیشتر است او را ببخش.(جامع الاحادیث الشیعه ۴۵۷/۷)
🔻۳- احترام ؛ خصوصا به بزرگترها
بن سنان گوید امام صادق(ع)فرمود تکریم از بزرگترها تکریم از خداست ؛ “من إجلال الله عزوجل إجلال المؤمن ذی الشیبه”(الکافی)
🔻۴- تعادل در ارتباطات ؛ نه افراط و نه تفریط
امام صادق(ع) فرمود : «- میانه روی کاری است که خداوند آن را دوست دارد و زیاده روی امری است که خدا از آن ناراضی است – ان القصد امر یحبه الله عزوجل ، و انّ السرف امر یبغضه الله عزوجل» (خصال)
🔻۵- عدم ورود به حریم زندگی شخصی افراد
حضرت صادق فرمود:
《مردم را تفتیش عقاید نکن تا بدون دوست نمانی – لاتفتشّ الناس عن ادیانهم فتبقی بلا صدیق》. (بحار۲۵۳/۷۵)
✅آنچه مهم است و درخور توجه ما شیعیان است این است که حضرت صادق (ع) در اِعمال این روش های نیکوی اخلاقی “خط کشی” نمیکند و تفاوتهای اعتقادی و سیاسی را ، دخیل نمیداد ؛
این روایت که در اصول کافی آنده را ملاحظه کنید ؛
وقتی شیعه ای از امام صادق سوال کرد برخی از اقوام من شیعه نیستند ، در مورد ارتباط با آنان چه میفرمایید؟ فرمود:
《حق قطع ارتباط نداری – حق الرحم لا یقطعه》.
https://telegram.me/sorooshmarefat
